Documento de traballo · CEIP Coirón (Dena)
Marco de avaliación das cinco áreas · 4.º de Educación Primaria
Obxectivos, criterios de avaliación e indicadores de logro graduados · Final do 2.º ciclo
Sobre este documento. Reúne, para cada unha das cinco áreas troncais de 4.º de Educación Primaria, os obxectivos de área (OBX) e os criterios de avaliación do final do 2.º ciclo, reproducidos literalmente do currículo galego (Decreto 155/2022, DOG núm. 183, 26/09/2022), xunto cunha proposta de indicadores de logro graduados en tres niveis de complexidade. Os criterios e obxectivos son normativos; os indicadores son unha adaptación de aula, sen carácter oficial. Emprega o selector superior para cambiar de área. Estrutura inspirada no Marco de avaliación do INEE.
Como se gradúan os indicadores. En todas as áreas os indicadores ordénanse en tres graos calibrados para 9-10 anos: Grao 1 · Identifica/recoñece (en situacións moi estruturadas), Grao 2 · Aplica/emprega (executa procedementos pautados con apoio) e Grao 3 · Xustifica/crea (argumenta decisións, crea exemplos propios ou transfire a situacións novas). Ao final de cada indicador, unha etiqueta CA1.4 sinala o criterio de avaliación co que se vincula. En Matemáticas os indicadores organízanse polos cinco procesos matemáticos (que cruzan os bloques); nas linguas e ciencias organízanse por bloque, que é o encaixe directo cos criterios de cada área.
Área 1 de 5
Lingua Castelá e Literatura
6 bloques
44 criterios de avaliación
OBX1–OBX10
A área desenvolve a competencia comunicativa en lingua castelá: comprender e producir textos orais, escritos e multimodais, formar lectores e lectoras autónomos, iniciar a educación literaria e a reflexión sobre a lingua, e poñer a palabra ao servizo dunha convivencia democrática e respectuosa coa diversidade.
Obxectivos da área
OBX 1
Recoñecer a diversidade lingüística do mundo a partir da identificación das linguas do alumnado e a realidade plurilingüe e multicultural de España para favorecer a reflexión interlingüística, para identificar e rexeitar estereotipos e prexuízos lingüísticos, e para valorar a devandita diversidade como fonte de riqueza cultural.
OBX 2
Comprender e interpretar textos orais e multimodais identificando o sentido xeral e a información máis relevante, e valorando con axuda aspectos formais e de contido básicos para construír coñecemento e responder a diferentes necesidades comunicativas.
OBX 3
Producir textos orais e multimodais con coherencia, claridade e rexistro adecuados para expresar ideas, sentimentos e conceptos; construír coñecemento; establecer vínculos persoais; e participar con autonomía e unha actitude cooperativa e empática en interaccións orais variadas.
OBX 4
Comprender e interpretar textos escritos e multimodais, recoñecendo o sentido global, as ideas principais e a información explícita e implícita, e realizando con axuda reflexións elementais sobre aspectos formais e de contido, para adquirir e construír coñecemento e para responder a necesidades e intereses comunicativos diversos.
OBX 5
Producir textos escritos e multimodais, con corrección gramatical e ortográfica básicas, seriando correctamente os contidos e aplicando estratexias elementais de planificación, textualización, redacción, revisión e edición para construír coñecemento e para dar resposta a demandas comunicativas concretas.
OBX 6
Buscar, seleccionar e contrastar información procedente de dúas ou máis fontes, de forma planificada e co debido acompañamento, avaliando a súa fiabilidade e recoñecendo algúns riscos de manipulación e desinformación, para transformala en coñecemento e para comunicala de maneira creativa, adoptando un punto de vista persoal e respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX 7
Ler de maneira autónoma obras diversas seleccionadas atendendo aos seus gustos e intereses, compartindo as experiencias de lectura, para iniciar a construción da identidade lectora, para fomentar o gusto pola lectura como fonte de pracer e para gozar da súa dimensión social.
OBX 8
Ler, interpretar e analizar, de maneira acompañada, obras ou fragmentos literarios adecuados ao seu desenvolvemento, establecendo relacións entre eles e identificando o xénero literario e as súas convencións fundamentais, para iniciarse no recoñecemento da literatura como manifestación artística e fonte de pracer, coñecemento e inspiración para crear textos de intención literaria.
OBX 9
Reflexionar de forma guiada sobre a linguaxe a partir de procesos de produción e comprensión de textos en contextos significativos, utilizando a terminoloxía elemental adecuada para iniciarse no desenvolvemento da conciencia lingüística e para mellorar as destrezas de produción e comprensión oral e escrita.
OBX 10
Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática utilizando unha linguaxe non discriminatoria e detectando e rexeitando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz senón tamén ético da linguaxe.
Criterios de avaliación · 4.º curso
Bloque 1 · A lingua e os seus falantes
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA1.1 | Mostrar interese e respecto polas distintas linguas e variedades dialectais da súa contorna, incluída unha aproximación ás linguas de signos, identificando algunhas expresións de uso cotián. | OBX1 |
| CA1.2 | Identificar, con certa autonomía e en contextos próximos, prexuízos e estereotipos lingüísticos frecuentes, achegando alternativas e recoñecendo a pluralidade lingüística da súa contorna como unha fonte de riqueza cultural. | OBX1 |
| CA1.3 | Identificar as distintas linguas empregadas na súa contorna e valorar a diversidade cultural existente a través da interacción coas persoas próximas. | OBX1 |
| CA1.4 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha valoración social equilibrada das dúas linguas oficiais. | OBX10 |
| CA1.5 | Usar unha linguaxe respectuosa coas diferenzas persoais, culturais e coa perspectiva de xénero. | OBX10 |
Bloque 2 · Comunicación oral
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA2.1 | Comprender o sentido de textos orais e multimodais sinxelos, recoñecendo as ideas principais, as mensaxes explícitas e as mensaxes implícitas máis sinxelas, e progresando, de maneira acompañada, na valoración crítica do contido e dos elementos non verbais elementais. | OBX2 |
| CA2.2 | Ampliar paulatinamente o vocabulario a partir das experiencias e situacións cotiás. | OBX2 |
| CA2.3 | Utilizar de xeito efectivo a linguaxe oral: escoitar con atención, recoller datos, preguntar e repreguntar. | OBX3 |
| CA2.4 | Elaborar textos orais e multimodais coherentes, con planificación acompañada, axustando o discurso á situación comunicativa e utilizando recursos non verbais básicos. | OBX3 |
| CA2.5 | Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, respectando as normas básicas da cortesía lingüística e iniciándose en estratexias de escoita activa. | OBX3 |
| CA2.6 | Expresarse con coherencia de forma oral para satisfacer necesidades de comunicación en diferentes situacións, progresando na adquisición de vocabulario. | OBX3 |
| CA2.7 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | OBX10 |
| CA2.8 | Mobilizar, coa planificación e o acompañamento necesarios, estratexias básicas para a comunicación asertiva e o consenso, progresando na xestión dialogada de conflitos. | OBX10 |
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA3.1 | Ler de maneira silenciosa e en voz alta textos escritos e multimodais sinxelos, identificando o sentido global e a información relevante e integrando, de maneira progresivamente autónoma, a información explícita. | OBX4 |
| CA3.2 | Comprender distintos tipos de textos adaptados á súa idade, ampliando os coñecementos básicos sobre a estrutura da lingua, a gramática, o vocabulario, así como as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | OBX4 |
| CA3.3 | Utilizar estratexias para a comprensión lectora de textos de diversa tipoloxía, identificando palabras clave, realizando inferencias e anticipando hipóteses. | OBX4 |
| CA3.4 | Analizar, de maneira acompañada, o contido e aspectos formais e non verbais elementais de textos escritos e multimodais, valorando o seu contido, estrutura e fiabilidade como medio para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía correcta. | OBX4 |
| CA3.5 | Adquirir a eficacia lectora mediante unha planificación sistemática de mellora, e o gusto pola lectura. | OBX4 |
| CA3.6 | Producir textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción e revisión, coidando a presentación. | OBX5 |
| CA3.7 | Elaborar textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes con diferentes intencións comunicativas en distintos soportes, integrando recursos gráficos ou paratextuais que faciliten a comprensión do sentido global e a información relevante. | OBX5 |
| CA3.8 | Coñecer o funcionamento das bibliotecas de aula, de centro e as virtuais, participando nas actividades organizadas e interesarse por manter e ampliar unha biblioteca propia. | OBX6 |
| CA3.9 | Acadar as destrezas e competencias lingüísticas a través do uso da lingua escrita. | OBX9 |
| CA3.10 | Construír, a través da linguaxe e de forma progresiva, un pensamento crítico para evitar discriminacións e prexuízos. | OBX10 |
| CA3.11 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | OBX10 |
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA4.1 | Localizar, seleccionar e contrastar información de distintas fontes, incluídas as dixitais, citándoas e recreándoas mediante a adaptación creativa de modelos dados. | OBX6 |
| CA4.2 | Compartir os resultados dun proceso de investigación sinxelo, individual ou grupal, sobre algún tema de interese persoal, realizado de maneira progresivamente autónoma, que implique a localización, selección e contraste de información de distintas fontes, incluídas as dixitais. | OBX6 |
| CA4.3 | Utilizar a biblioteca de aula e centro para localizar lecturas axeitadas ao seu gusto persoal e intereses, aplicando as normas básicas do seu funcionamento. | OBX6 |
| CA4.4 | Adoptar hábitos de uso crítico, seguro, sustentable e saudable das tecnoloxías da información e da comunicación para a procura e tratamento guiado da información. | OBX6 |
| CA4.5 | Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversos autores e autoras axustados aos seus gustos e intereses avanzados na construción da súa identidade lectora. | OBX7 |
| CA4.6 | Compartir oralmente a experiencia de lectura, participando, de forma acompañada ou autónoma, en comunidades lectoras de ámbito escolar. | OBX7 |
Bloque 5 · Educación literaria
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA5.1 | Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversos autores e autoras axustados aos seus intereses, facendo valoracións persoais das obras literarias de forma guiada para fomentar o gusto pola lectura e avanzar na construción da súa identidade lectora. | OBX7 |
| CA5.2 | Compartir a experiencia de lectura, en soportes diversos, mediante a realización de actividades literarias e participando en comunidades lectoras do ámbito escolar. | OBX7 |
| CA5.3 | Valorar os textos literarios e a literatura en xeral como vehículo de comunicación e como fonte de lecer e información. | OBX7 |
| CA5.4 | Identificar a biblioteca da aula ou do centro como escenario de actividades literarias compartidas. | OBX7 |
| CA5.5 | Incorporar a lectura expresiva e a comprensión de textos literarios narrativos, líricos e dramáticos na práctica escolar. | OBX7 |
| CA5.6 | Escoitar e ler textos variados da literatura infantil universal, que recollan a diversidade de autores e autoras, recoñecendo elementos esenciais dos distintos xéneros literarios e interpretándoos e relacionándoos con outras manifestacións artísticas de maneira acompañada. | OBX8 |
| CA5.7 | Producir, de maneira acompañada, textos sinxelos individuais ou colectivos con intención literaria, recreando de maneira persoal os modelos dados, en distintos soportes e complementándoos con outras linguaxes artísticas. | OBX8 |
| CA5.8 | Recoñecer recursos básicos da linguaxe literaria e diferenzas das principais convencións formais dos xéneros. | OBX8 |
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos
Denominación completa no currículo: «Reflexión sobre a lingua e os seus usos no marco de propostas á produción e comprensión de textos orais, escritos ou multimodais».
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA6.1 | Comparar aspectos básicos das linguas do ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada. | OBX1 |
| CA6.2 | Producir textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes, en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa, iniciándose no uso das normas gramaticais e ortográficas máis sinxelas e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición. | OBX5 |
| CA6.3 | Formular conclusións elementais sobre o funcionamento da lingua, prestando especial atención á concordancia e ás relacións de significado entre as palabras (substantivos, adxectivos e verbos), a partir da observación, comparación e manipulación de palabras e enunciados, nun proceso de produción ou comprensión de textos en contextos significativos. | OBX9 |
| CA6.4 | Revisar os textos propios e alleos, de maneira acompañada, a partir da observación, comparación e manipulación de palabras nun proceso de mellora na produción e comprensión de textos e mediante o uso guiado de dicionarios físicos ou dixitais. | OBX9 |
| CA6.5 | Aplicar os coñecementos básicos sobre as categorías gramaticais e as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | OBX9 |
| CA6.6 | Sistematizar a adquisición de vocabulario a través dos textos. | OBX9 |
Indicadores de logro graduados
Proposta de aula organizada por bloque. Cada indicador vincúlase a un ou máis criterios de avaliación mediante a súa etiqueta.
Bloque 1 · A lingua e os seus falantes
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 2 · Comunicación oral
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 5 · Educación literaria
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Área 2 de 5
Lingua Galega e Literatura
6 bloques
44 criterios de avaliación
OBX1–OBX10
A área desenvolve a competencia comunicativa en lingua galega e, ademais, traballa a normalización e o aprecio do galego como lingua propia de Galicia: a dualidade galego-castelán, as variedades dialectais e a literatura galega son fíos transversais de toda a área.
Obxectivos da área
OBX 1
Recoñecer a diversidade lingüística do mundo a partir da identificación das linguas do alumnado e a realidade lingüística de Galicia e plurilingüe e multicultural de España para favorecer a reflexión interlingüística, para identificar e rexeitar estereotipos e prexuízos lingüísticos, e para valorar esa diversidade como fonte de riqueza cultural.
OBX 2
Comprender e interpretar textos orais e multimodais identificando o sentido xeral e a información máis relevante, e valorando con axuda aspectos formais e de contido básicos para construír coñecemento e responder a diferentes necesidades comunicativas.
OBX 3
Producir textos orais e multimodais con coherencia, claridade e rexistro adecuados para expresar ideas, sentimentos e conceptos; construír coñecemento; establecer vínculos persoais; e participar con autonomía e unha actitude cooperativa e empática en interaccións orais variadas.
OBX 4
Comprender e interpretar textos escritos e multimodais, recoñecendo o sentido global, as ideas principais e a información explícita e implícita, e realizando con axuda reflexións elementais sobre aspectos formais e de contido, para adquirir e construír coñecemento e para responder a necesidades e intereses comunicativos diversos.
OBX 5
Producir textos escritos e multimodais, con corrección gramatical e ortográfica básicas, seriando correctamente os contidos e aplicando estratexias elementais de planificación, textualización, redacción, revisión e edición para construír coñecemento e para dar resposta a demandas comunicativas concretas.
OBX 6
Buscar, seleccionar e contrastar información procedente de dúas ou máis fontes, de forma planificada e co debido acompañamento, avaliando a súa fiabilidade e recoñecendo algúns riscos de manipulación e desinformación, para transformala en coñecemento e para comunicala de maneira creativa, adoptando un punto de vista persoal e respectuoso coa propiedade intelectual.
OBX 7
Ler de maneira autónoma obras diversas seleccionadas atendendo aos seus gustos e intereses, compartindo as experiencias de lectura, para iniciar a construción da identidade lectora, para fomentar o gusto pola lectura como fonte de pracer e para gozar da súa dimensión social.
OBX 8
Ler, interpretar e analizar, de maneira acompañada, obras ou fragmentos literarios adecuados ao seu desenvolvemento, establecendo relacións entre eles e identificando o xénero literario e as súas convencións fundamentais, para iniciarse no recoñecemento da literatura como manifestación artística e fonte de pracer, coñecemento e inspiración para crear textos de intención literaria.
OBX 9
Reflexionar de forma guiada sobre a linguaxe a partir de procesos de produción e comprensión de textos en contextos significativos, utilizando a terminoloxía elemental adecuada para iniciarse no desenvolvemento da conciencia lingüística e para mellorar as destrezas de produción e comprensión oral e escrita.
OBX 10
Pór as propias prácticas comunicativas ao servizo da convivencia democrática utilizando unha linguaxe non discriminatoria e detectando e rexeitando os abusos de poder a través da palabra para favorecer un uso non só eficaz senón tamén ético da linguaxe.
Criterios de avaliación · 4.º curso
Bloque 1 · As linguas e os seus falantes
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA1.1 | Amosar interese e respecto polas distintas linguas e variedades dialectais de Galicia, incluída unha aproximación ás linguas de signos, identificando algunhas expresións de uso cotián. | OBX1 |
| CA1.2 | Identificar, con certa autonomía e en contextos próximos, prexuízos e estereotipos lingüísticos frecuentes, ofrecendo alternativas e recoñecendo a pluralidade lingüística da súa contorna, especialmente a dualidade galego-castelán, como unha fonte de riqueza cultural. | OBX1 |
| CA1.3 | Identificar as distintas linguas empregadas na súa contorna e valorando a diversidade cultural existente a través da interacción coas persoas próximas. | OBX1 |
| CA1.4 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha valoración social equilibrada das dúas linguas oficiais. | OBX10 |
| CA1.5 | Usar unha linguaxe respectuosa coas diferenzas persoais, culturais e coa perspectiva de xénero. | OBX10 |
Bloque 2 · Comunicación oral
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA2.1 | Comprender o sentido de textos orais e multimodais sinxelos, recoñecendo as ideas principais, as mensaxes explícitas e as mensaxes implícitas máis sinxelas, e progresando, de maneira acompañada, na valoración crítica do contido e dos elementos non verbais elementais. | OBX2 |
| CA2.2 | Ampliar paulatinamente o vocabulario a partir das experiencias e situacións cotiás. | OBX2 |
| CA2.3 | Utilizar de xeito efectivo a linguaxe oral: escoitar con atención, recoller datos, preguntar e repreguntar. | OBX3 |
| CA2.4 | Elaborar textos orais e multimodais coherentes, con planificación acompañada, axustando o discurso á situación comunicativa e utilizando recursos non verbais básicos. | OBX3 |
| CA2.5 | Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, respectando as normas básicas da cortesía lingüística e iniciándose en estratexias de escoita activa. | OBX3 |
| CA2.6 | Expresarse con coherencia de forma oral para satisfacer necesidades de comunicación en diferentes situacións, progresando na adquisición de vocabulario. | OBX3 |
| CA2.7 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | OBX10 |
| CA2.8 | Mobilizar, coa planificación e o acompañamento necesarios, estratexias básicas para a comunicación asertiva e o consenso, progresando na xestión dialogada de conflitos. | OBX10 |
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA3.1 | Ler de maneira silenciosa e en voz alta textos escritos e multimodais sinxelos en lingua galega, identificando o sentido global e a información relevante e integrando, de maneira progresivamente autónoma, a información explícita. | OBX4 |
| CA3.2 | Comprender distintos tipos de textos adaptados á súa idade aplicando os coñecementos básicos sobre a estrutura da lingua, a gramática, o vocabulario, así como as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | OBX4 |
| CA3.3 | Utilizar estratexias para a comprensión lectora de textos de diversa tipoloxía, identificando palabras clave, realizando inferencias e anticipando hipóteses. | OBX4 |
| CA3.4 | Analizar, de maneira acompañada, o contido e aspectos formais e non verbais elementais de textos escritos e multimodais, valorando o seu contido, estrutura e fiabilidade, como medio para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía correcta. | OBX4 |
| CA3.5 | Adquirir a eficacia lectora mediante unha planificación sistemática de mellora e o gusto pola lectura. | OBX4 |
| CA3.6 | Producir en lingua galega textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes en distintos soportes, seleccionado o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción e revisión, coidando a presentación. | OBX5 |
| CA3.7 | Elaborar textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes con diferentes intencións comunicativas, en distintos soportes, integrando recursos gráficos ou paratextuais para facilitar a comprensión da información relevante. | OBX5 |
| CA3.8 | Coñecer o funcionamento das bibliotecas de aula, de centro e das virtuais, participando nas actividades organizadas e interesarse por manter e ampliar unha biblioteca propia con textos tradicionais da literatura galega. | OBX6 |
| CA3.9 | Acadar as destrezas e competencias lingüísticas a través do uso da lingua escrita. | OBX9 |
| CA3.10 | Construír, a través da linguaxe e de forma progresiva, un pensamento crítico para evitar discriminacións e prexuízos. | OBX10 |
| CA3.11 | Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | OBX10 |
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA4.1 | Localizar, seleccionar e contrastar información de distintas fontes, incluídas as dixitais, citándoas e recreándoas mediante a adaptación creativa de modelos dados. | OBX6 |
| CA4.2 | Compartir os resultados dun proceso de investigación sinxelo, individual ou grupal, sobre algún tema de interese persoal, realizado de maneira progresivamente autónoma, que implique a localización, selección e contraste de información de distintas fontes, incluídas as dixitais. | OBX6 |
| CA4.3 | Utilizar a biblioteca de aula e centro para localizar lecturas axeitadas ao seu gusto persoal e intereses, aplicando as normas básicas do seu funcionamento. | OBX6 |
| CA4.4 | Adoptar hábitos de uso crítico, seguro, sustentable e saudable das tecnoloxías da información e da comunicación para a procura e tratamento guiado da información. | OBX6 |
| CA4.5 | Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversas fontes de información que empreguen a lingua galega acordes cos seus intereses, avanzando na construción da súa identidade lectora. | OBX7 |
| CA4.6 | Compartir oralmente a experiencia de lectura, participando, de forma acompañada ou autónoma, en comunidades lectoras de ámbito escolar. | OBX7 |
Bloque 5 · Educación literaria
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA5.1 | Ler de maneira autónoma textos de diversos autores e autoras da literatura galega, axustados aos seus intereses, fomentando o gusto pola lectura, avanzando na construción da súa identidade lectora e facendo valoracións persoais das obras literarias de forma guiada. | OBX7 |
| CA5.2 | Compartir a experiencia de lectura, en soportes diversos, mediante a realización de actividades literarias e participando na comunidade lectora escolar. | OBX7 |
| CA5.3 | Valorar os textos literarios e a literatura en xeral como vehículo de comunicación e como fonte de lecer e información. | OBX7 |
| CA5.4 | Identificar a biblioteca da aula ou do centro como escenario de actividades literarias compartidas. | OBX7 |
| CA5.5 | Incorporar a lectura expresiva e a comprensión de textos literarios narrativos, líricos e dramáticos en lingua galega na práctica escolar. | OBX8 |
| CA5.6 | Escoitar e ler textos variados da literatura infantil universal e galega, que recollan diversidade de autores e autoras, recoñecendo elementos esenciais dos distintos xéneros literarios e interpretándoos e relacionándoos con outras manifestacións artísticas de maneira acompañada. | OBX8 |
| CA5.7 | Producir, de maneira acompañada, textos sinxelos individuais ou colectivos con intención literaria, recreando de maneira persoal os modelos dados, en distintos soportes e complementándoos con outras linguaxes artísticas. | OBX8 |
| CA5.8 | Recoñecer recursos básicos da linguaxe literaria e diferenza das principais convencións formais dos xéneros. | OBX8 |
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos
Denominación completa no currículo: «Reflexión sobre a lingua e os seus usos no marco de propostas á produción e comprensión de textos orais, escritos ou multimodais».
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA6.1 | Comparar aspectos básicos das linguas do ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada. | OBX1 |
| CA6.2 | Producir en galego textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes, en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa, iniciándose no uso das normas gramaticais e ortográficas máis sinxelas e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición. | OBX5 |
| CA6.3 | Formular conclusións elementais sobre o funcionamento da lingua galega, prestando especial atención á concordancia e ás relacións de significado entre as palabras (substantivos, adxectivos e verbos), a partir da observación, comparación e manipulación de palabras e enunciados, nun proceso de produción ou comprensión de textos en contextos significativos. | OBX9 |
| CA6.4 | Revisar os textos propios e alleos, de maneira acompañada, a partir da observación, comparación e manipulación de palabras nun proceso de mellora na produción e comprensión de textos e mediante o uso guiado de dicionarios físicos ou dixitais. | OBX9 |
| CA6.5 | Aplicar os coñecementos básicos sobre as categorías gramaticais e as regras de ortografía, fixando diferenzas co castelán, para favorecer unha comunicación máis eficaz. | OBX9 |
| CA6.6 | Sistematizar a adquisición de vocabulario galego a través dos textos. | OBX9 |
Indicadores de logro graduados
Proposta de aula organizada por bloque. Cada indicador vincúlase a un ou máis criterios de avaliación mediante a súa etiqueta.
Bloque 1 · As linguas e os seus falantes
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 2 · Comunicación oral
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 5 · Educación literaria
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Área 3 de 5
Matemáticas
6 bloques (sentidos)
50 criterios de avaliación
OBX1–OBX8
A área organízase en seis sentidos matemáticos (numérico, da medida, espacial, alxébrico e pensamento computacional, estocástico e socioemocional) e en cinco procesos matemáticos transversais (resolución de problemas, razoamento e proba, conexións, comunicación e representación, e destrezas socioemocionais). Os criterios séguense por sentido; os indicadores deste documento gradúanse polos procesos.
Obxectivos da área
OBX 1
Interpretar situacións da vida cotiá proporcionando unha representación matemática destas mediante conceptos, ferramentas e estratexias, para analizar a información máis relevante.
OBX 2
Resolver situacións problematizadas, aplicando diferentes técnicas, estratexias e formas de razoamento, para explorar distintas maneiras de proceder, obter solucións e asegurar a súa validez desde un punto de vista formal e en relación co contexto exposto.
OBX 3
Explorar, formular e comprobar conxecturas sinxelas ou formular problemas de tipo matemático en situacións baseadas na vida cotiá, de forma guiada, recoñecendo o valor do razoamento e a argumentación, para contrastar a súa validez, adquirir e integrar novo coñecemento.
OBX 4
Utilizar o pensamento computacional, organizando datos, descompoñendo en partes, recoñecendo patróns, xeneralizando e interpretando, modificando e creando algoritmos de forma guiada, para modelizar e automatizar situacións da vida cotiá.
OBX 5
Recoñecer e utilizar conexións entre as diferentes ideas matemáticas, así como identificar as matemáticas noutras áreas ou na vida cotiá, interrelacionando conceptos e procedementos, para interpretar situacións e contextos diversos.
OBX 6
Comunicar e representar, de forma individual e colectiva, conceptos, procedementos e resultados matemáticos, utilizando a linguaxe oral, escrita, gráfica, multimodal e a terminoloxía matemática apropiadas, para dar significado e permanencia ás ideas matemáticas.
OBX 7
Desenvolver destrezas persoais que axuden a identificar e xestionar emocións ao enfrontarse a retos matemáticos, fomentando a confianza nas propias posibilidades, aceptando o erro como parte do proceso de aprendizaxe e adaptándose ás situacións de incerteza, para mellorar a perseveranza e gozar na aprendizaxe das matemáticas.
OBX 8
Desenvolver destrezas sociais, recoñecendo e respectando as emocións, as experiencias das e dos demais e o valor da diversidade, participando activamente en equipos de traballo heteroxéneos, mixtos e diversos con roles asignados, para construír unha identidade positiva como estudante de matemáticas, fomentar o benestar persoal e crear relacións saudables.
Criterios de avaliación · 4.º curso
Bloque 1 · Sentido numérico
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA1.1 | Mostrar actitudes positivas ante retos matemáticos tales como o esforzo e a flexibilidade, valorando o erro como unha oportunidade de aprendizaxe. | OBX7 |
| CA1.2 | Interpretar, de forma verbal ou gráfica, problemas da vida cotiá, comprendendo as preguntas formuladas a través de diferentes estratexias ou ferramentas, incluídas as tecnolóxicas. | OBX1 |
| CA1.3 | Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | OBX1 |
| CA1.4 | Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | OBX2 |
| CA1.5 | Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | OBX2 |
| CA1.6 | Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | OBX3 |
| CA1.7 | Empregar ferramentas tecnolóxicas adecuadas no proceso de resolución de problemas. | OBX4 |
| CA1.8 | Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | OBX5 |
| CA1.9 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Bloque 2 · Sentido da medida
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA2.1 | Participar na repartición de tarefas, asumindo e respectando as responsabilidades individuais asignadas e empregando estratexias cooperativas sinxelas de traballo en equipo dirixidas á consecución de obxectivos compartidos. | OBX8 |
| CA2.2 | Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | OBX2 |
| CA2.3 | Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | OBX2 |
| CA2.4 | Demostrar a corrección matemática das solucións dun problema e a súa coherencia no contexto exposto. | OBX2 |
| CA2.5 | Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos aplicando coñecementos e experiencias propios. | OBX5 |
| CA2.6 | Interpretar situacións en contextos diversos recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | OBX5 |
| CA2.7 | Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | OBX6 |
| CA2.8 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Bloque 3 · Sentido espacial
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA3.1 | Traballar en equipo activa e respectuosamente comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | OBX8 |
| CA3.2 | Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | OBX1 |
| CA3.3 | Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | OBX2 |
| CA3.4 | Automatizar situacións sinxelas da vida cotiá que se realicen paso a paso ou sigan unha rutina utilizando de forma pautada principios básicos do pensamento computacional. | OBX4 |
| CA3.5 | Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos aplicando coñecementos e experiencias propios. | OBX5 |
| CA3.6 | Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | OBX5 |
| CA3.7 | Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo un vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | OBX6 |
| CA3.8 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Bloque 4 · Sentido alxébrico e pensamento computacional
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA4.1 | Identificar as emocións propias ao abordar novos retos matemáticos, pedindo axuda só cando sexa necesario e desenvolvendo así a autoconfianza. | OBX7 |
| CA4.2 | Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | OBX1 |
| CA4.3 | Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | OBX2 |
| CA4.4 | Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | OBX2 |
| CA4.5 | Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | OBX3 |
| CA4.6 | Automatizar situacións sinxelas da vida cotiá que se realicen paso a paso ou sigan unha rutina utilizando de forma pautada principios básicos do pensamento computacional. | OBX4 |
| CA4.7 | Empregar ferramentas tecnolóxicas adecuadas no proceso de resolución de problemas. | OBX4 |
| CA4.8 | Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos, aplicando coñecementos e experiencias propios. | OBX5 |
| CA4.9 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Bloque 5 · Sentido estocástico
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA5.1 | Traballar en equipo activa e respectuosamente comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | OBX8 |
| CA5.2 | Interpretar, de forma verbal ou gráfica, problemas da vida cotiá, comprendendo as preguntas formuladas a través de diferentes estratexias ou ferramentas, incluídas as tecnolóxicas. | OBX1 |
| CA5.3 | Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | OBX2 |
| CA5.4 | Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | OBX2 |
| CA5.5 | Dar exemplos de problemas sobre situacións cotiás que se resolven matematicamente. | OBX3 |
| CA5.6 | Interpretar situacións en contextos diversos recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | OBX5 |
| CA5.7 | Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | OBX6 |
| CA5.8 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Bloque 6 · Sentido socioemocional
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA6.1 | Identificar as emocións propias ao abordar novos retos matemáticos, pedindo axuda só cando sexa necesario e desenvolvendo así a autoconfianza. | OBX7 |
| CA6.2 | Mostrar actitudes positivas ante novos retos matemáticos, tales como o esforzo e a flexibilidade, valorando o erro como unha oportunidade de aprendizaxe. | OBX7 |
| CA6.3 | Traballar en equipo activa e respectuosamente, comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | OBX8 |
| CA6.4 | Participar na repartición de tarefas, asumindo e respectando as responsabilidades individuais asignadas e empregando estratexias cooperativas sinxelas de traballo en equipo dirixidas á consecución de obxectivos compartidos. | OBX8 |
| CA6.5 | Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | OBX3 |
| CA6.6 | Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos, aplicando coñecementos e experiencias propios. | OBX5 |
| CA6.7 | Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | OBX5 |
| CA6.8 | Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | OBX6 |
Indicadores de logro graduados
Proposta de aula organizada polos cinco procesos matemáticos, que cruzan os seis sentidos. Cada indicador vincúlase a un ou máis criterios mediante a súa etiqueta.
Proceso · Resolución de problemas
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Proceso · Razoamento e proba
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Proceso · Conexións
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Proceso · Comunicación e representación
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Proceso · Destrezas socioemocionais
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Área 4 de 5
Ciencias Sociais
4 bloques
15 criterios de avaliación
OBX1–OBX7
A área achega o alumnado ao medio social e cultural: o método científico aplicado á contorna, o desenvolvemento sostible, a vida en sociedade (diversidade, igualdade, institucións e convivencia) e as leccións do pasado desde a Prehistoria ata a Idade Antiga.
Obxectivos da área
OBX 1
Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede.
OBX 2
Expor e dar resposta a cuestións científicas sinxelas, utilizando diferentes técnicas, instrumentos e modelos propios do pensamento científico, para interpretar e explicar feitos e fenómenos que ocorren no medio natural, social e cultural.
OBX 3
Identificar as características dos diferentes elementos ou sistemas do medio natural, social e cultural, analizando a súa organización e as propiedades e establecendo relacións entre estes, para recoñecer o valor do patrimonio cultural, conservalo, melloralo e emprender accións para o seu uso responsable.
OBX 4
Identificar as causas e consecuencias da intervención humana na contorna, desde os puntos de vista social, económico, cultural, tecnolóxico e ambiental, para mellorar a capacidade de afrontar problemas, buscar solucións e actuar de maneira individual e cooperativa na súa resolución, e para poñer en práctica estilos de vida sustentables e consecuentes co respecto, o coidado e a protección das persoas e do planeta.
OBX 5
Observar, comprender e interpretar continuidades e cambios do medio natural, social e cultural, analizando relacións de causalidade, simultaneidade e sucesión, para explicar e valorar as relacións entre diferentes elementos e acontecementos.
OBX 6
Recoñecer e valorar a diversidade e a igualdade de xénero, mostrando empatía e respecto por outras culturas e reflexionando sobre cuestións éticas, para contribuír ao benestar individual e colectivo dunha sociedade en continua transformación e ao logro dos valores de integración europea.
OBX 7
Participar na contorna e na vida social de forma eficaz e construtiva desde o respecto aos valores democráticos, aos dereitos humanos e da infancia e aos principios e valores do Estatuto de autonomía de Galicia, da Constitución española e da Unión Europea, valorando a función do Estado e das súas institucións no mantemento da paz e da seguridade integral cidadá, para xerar interaccións respectuosas e equitativas e promover a resolución pacífica e dialogada dos conflitos.
Criterios de avaliación · 4.º curso
Bloque 1 · Ciencia e tecnoloxía
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA1.1 | Utilizar dispositivos e recursos dixitais, de acordo coas necesidades do contexto educativo, de forma segura, buscando información, comunicándose e traballando de forma individual e en equipo, reelaborando e creando contidos dixitais sinxelos. | OBX1 |
| CA1.2 | Formular preguntas e realizar predicións razoadas, demostrando curiosidade polo medio natural, social e cultural próximo. | OBX2 |
| CA1.3 | Buscar e seleccionar información, de diferentes fontes seguras e fiables utilizándoa en investigacións relacionadas co medio natural, social e cultural e adquirindo léxico científico básico. | OBX2 |
| CA1.4 | Realizar experimentos guiados utilizando diferentes técnicas de indagación e modelos, empregando de forma segura instrumentos e dispositivos, realizando observacións e medicións precisas e rexistrándoas correctamente. | OBX2 |
| CA1.5 | Realizar actividades no contexto da comunidade escolar, asumindo responsabilidades e establecendo acordos de forma dialogada e democrática e empregando unha linguaxe inclusiva e non violenta. | OBX7 |
Bloque 2 · O mundo e o desenvolvemento sostible
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA2.1 | Identificar as características, a organización e as propiedades dos elementos do medio natural, social e cultural a través de metodoloxías de indagación e utilizando as ferramentas e os procesos adecuados. | OBX3 |
| CA2.2 | Identificar conexións sinxelas entre diferentes elementos do medio natural, social e cultural, mostrando comprensión das relacións que se establecen. | OBX3 |
| CA2.3 | Identificar problemas ecosociais, propoñer posibles solucións e poñer en práctica estilos de vida sustentable, recoñecendo comportamentos respectuosos de coidado, corresponsabilidade e protección da contorna e de uso sustentable dos recursos naturais, e expresando os cambios positivos e negativos causados no medio pola acción humana. | OBX4 |
Bloque 3 · Vivir en sociedade
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA3.1 | Analizar a importancia demográfica, cultural e económica das migracións na actualidade, valorando con respecto e empatía a achega da diversidade cultural ao benestar individual e colectivo. | OBX6 |
| CA3.2 | Valorar positivamente as accións que fomentan a igualdade de xénero e as condutas non sexistas, recoñecendo modelos positivos ao longo da historia. | OBX6 |
| CA3.3 | Coñecer os principais órganos de goberno e as funcións de diversas administracións e servizos públicos, valorando a importancia da súa xestión para a seguridade integral cidadá e a participación democrática. | OBX7 |
| CA3.4 | Interiorizar normas básicas para a convivencia no uso dos espazos públicos como peóns ou como usuarios dos medios de locomoción, identificando os sinais de tráfico e tomando conciencia da importancia dunha mobilidade segura, saudable e sustentable tanto para as persoas como para o planeta. | OBX7 |
Bloque 4 · Leccións do pasado
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA4.1 | Protexer o patrimonio natural e cultural e valoralo como un ben común, adoptando condutas respectuosas para o seu gozo e propoñendo accións para a súa conservación e mellora. | OBX3 |
| CA4.2 | Identificar feitos da contorna social e cultural desde a Prehistoria ata a Idade Antiga, empregando as nocións de causalidade, simultaneidade e sucesión. | OBX5 |
| CA4.3 | Coñecer persoas, grupos sociais relevantes e formas de vida das sociedades desde a Prehistoria ata a Idade Antiga, incorporando a perspectiva de xénero. | OBX5 |
Indicadores de logro graduados
Proposta de aula organizada por bloque. Cada indicador vincúlase a un ou máis criterios de avaliación mediante a súa etiqueta.
Bloque 1 · Ciencia e tecnoloxía
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 2 · O mundo e o desenvolvemento sostible
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 3 · Vivir en sociedade
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 4 · Leccións do pasado
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Área 5 de 5
Ciencias da Natureza
4 bloques
16 criterios de avaliación
OBX1–OBX6
A área desenvolve o pensamento científico aplicado ao medio natural: a cultura científica (indagación e comunicación), a vida no planeta e o propio corpo, a materia, as forzas e a enerxía, e a tecnoloxía e dixitalización a través de proxectos de deseño e pensamento computacional.
Obxectivos da área
OBX 1
Expor e dar resposta a cuestións científicas sinxelas, utilizando diferentes técnicas, instrumentos e modelos propios do pensamento científico, para interpretar e explicar feitos e fenómenos que ocorren no medio natural.
OBX 2
Coñecer e tomar conciencia do propio corpo, así como das emocións e sentimentos propios e alleos, aplicando o coñecemento científico, para desenvolver hábitos saudables e para conseguir o benestar físico, emocional e social.
OBX 3
Identificar as características dos diferentes elementos ou sistemas do medio natural, analizando a súa organización e propiedades, e establecendo relacións entre estes, para recoñecer o seu valor, conservalo, melloralo e emprender accións para o seu uso responsable.
OBX 4
Identificar as causas e consecuencias da intervención humana na contorna, para mellorar a capacidade de afrontar problemas, buscar solucións e actuar de maneira individual e cooperativa na súa resolución, e para poñer en práctica estilos de vida sustentables e consecuentes co respecto, co coidado e coa protección das persoas e do planeta.
OBX 5
Utilizar dispositivos e recursos dixitais de forma segura, responsable e eficiente, para buscar información, comunicarse e traballar de maneira individual, en equipo e en rede, e para reelaborar e crear contido dixital de acordo coas necesidades dixitais do contexto educativo.
OBX 6
Resolver problemas a través de proxectos de deseño e da aplicación do pensamento computacional, para xerar cooperativamente un produto creativo e innovador que responda a necesidades concretas.
Criterios de avaliación · 4.º curso
Bloque 1 · Cultura científica
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA1.1 | Formular preguntas e realizar predicións razoadas sobre obxectos, feitos e fenómenos do medio natural a través da observación. | OBX1 |
| CA1.2 | Buscar e seleccionar información, de diferentes fontes seguras e fiables, adquirindo léxico científico básico e utilizándoa en investigacións relacionadas co medio natural. | OBX1 |
| CA1.3 | Realizar experimentos guiados, de forma individual ou en equipo, utilizando diferentes técnicas de indagación e instrumentos de forma segura; realizar observacións e medicións precisas, rexistrando os datos correctamente. | OBX1 |
| CA1.4 | Comunicar os resultados das investigacións a través de diferentes formatos, comparando os resultados obtidos coas predicións realizadas. | OBX1 |
Bloque 2 · A vida no noso planeta
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA2.1 | Coñecer a morfoloxía externa e interna do corpo, identificando os aparellos e órganos implicados na realización das funcións vitais. | OBX2 |
| CA2.2 | Adoptar hábitos de vida saudables valorando a importancia dunha alimentación variada, equilibrada e sustentable, o exercicio físico, o contacto coa natureza, o descanso, a hixiene, o uso adecuado das novas tecnoloxías e a prevención de accidentes e enfermidades. | OBX2 |
| CA2.3 | Identificar actitudes que fomenten o benestar emocional e social, xestionando as emocións propias e respectando as dos demais, mostrando empatía e establecendo relacións afectivas saudables. | OBX2 |
Bloque 3 · Materia, forzas e enerxía
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA3.1 | Identificar as características, a organización e as propiedades dos elementos do medio natural a través de metodoloxías de indagación utilizando as ferramentas e os procesos adecuados. | OBX3 |
| CA3.2 | Recoñecer a través de pequenas investigacións diferentes formas de produción da calor e os seus efectos sobre os corpos. | OBX3 |
| CA3.3 | Analizar os efectos das forzas sobre determinados obxectos de uso común realizando experiencias sinxelas e pequenas investigacións con máquinas e aparellos. | OBX4 |
| CA3.4 | Identificar problemas ecosociais, propoñer posibles solucións e poñer en práctica hábitos de vida sustentable, recoñecendo comportamentos respectuosos de coidado e protección da contorna e uso sustentable dos recursos naturais, e expresando os cambios positivos e negativos causados no medio pola acción humana. | OBX4 |
Bloque 4 · Tecnoloxía e dixitalización
| Cód. | Criterio | OBX |
|---|---|---|
| CA4.1 | Utilizar dispositivos e recursos dixitais, de acordo coas necesidades do contexto educativo e de forma segura, buscando información, comunicándose e traballando de forma individual e en equipo, reelaborando e creando contidos dixitais sinxelos. | OBX5 |
| CA4.2 | Construír en equipo un produto final sinxelo que dea solución a un problema de deseño, propoñendo posibles solucións, probando diferentes prototipos e utilizando de forma segura as ferramentas, técnicas e materiais adecuados. | OBX6 |
| CA4.3 | Presentar o produto final dos proxectos de deseño en diferentes formatos e explicando os pasos seguidos. | OBX6 |
| CA4.4 | Resolver, de forma guiada, problemas sinxelos de programación, modificando algoritmos de acordo con principios básicos do pensamento computacional. | OBX6 |
| CA4.5 | Participar en diversas tarefas en equipo, desenvolvendo distintos roles que favorezan o obxectivo final dun proxecto e respectando as normas básicas de convivencia. | OBX6 |
Indicadores de logro graduados
Proposta de aula organizada por bloque. Cada indicador vincúlase a un ou máis criterios de avaliación mediante a súa etiqueta.
Bloque 1 · Cultura científica
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 2 · A vida no noso planeta
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 3 · Materia, forzas e enerxía
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Bloque 4 · Tecnoloxía e dixitalización
| Grao 1 · Identifica | Grao 2 · Emprega | Grao 3 · Xustifica / crea |
|---|---|---|
|
|
|
Rúbrica · As cinco áreas
Rúbrica de avaliación dos criterios
5 áreas
169 criterios de avaliación
3 niveis de logro
Rúbrica para avaliar todos os criterios de avaliación de 4.º curso das cinco áreas. Cada criterio (texto literal do currículo) gradúase en tres niveis de logro, cun descritor de desempeño observable para cada nivel.
Os tres niveis (código de cor tipo semáforo).
Adquirido / logrado — o alumnado consegue o criterio de forma habitual e autónoma ·
En proceso — conségueo parcialmente ou só con axuda e apoio ·
Non adquirido — aínda non o consegue, ou só con moita axuda e de forma puntual.
A columna da esquerda conserva a cor de cada área; as etiquetas CA1.1 son os códigos do currículo.
Lingua Castelá e Literatura
Bloque 1 · A lingua e os seus falantes
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA1.1 Mostrar interese e respecto polas distintas linguas e variedades dialectais da súa contorna, incluída unha aproximación ás linguas de signos, identificando algunhas expresións de uso cotián. | Mostra interese activo polas linguas da súa contorna, recoñece variedades dialectais e identifica de forma autónoma expresións cotiás en lingua de signos ou noutras linguas presentes na aula. | Recoñece algunhas linguas e variedades do seu arredor con axuda do docente, e identifica expresións cotiás en lingua de signos cando se lle guía. | Amosa pouco interese polas linguas da súa contorna e non identifica expresións de uso cotián en linguas ou variedades distintas á propia, nin con apoio. |
| CA1.2 Identificar, con certa autonomía e en contextos próximos, prexuízos e estereotipos lingüísticos frecuentes, achegando alternativas e recoñecendo a pluralidade lingüística da súa contorna como unha fonte de riqueza cultural. | Identifica con autonomía estereotipos e prexuízos lingüísticos en situacións cotiás, propón alternativas respectuosas e argumenta por que a diversidade lingüística é un valor cultural. | Recoñece os prexuízos lingüísticos máis evidentes cando se lle orienta e é capaz de suxerir algunha alternativa con apoio do docente. | Non identifica prexuízos nin estereotipos lingüísticos, nin cando se lle amosan exemplos concretos, e non recoñece a diversidade lingüística como riqueza. |
| CA1.3 Identificar as distintas linguas empregadas na súa contorna e valorar a diversidade cultural existente a través da interacción coas persoas próximas. | Identifica de forma autónoma as linguas presentes na súa contorna e expresa valoracións positivas sobre a diversidade cultural a partir das súas interaccións cotiás. | Recoñece algunhas linguas do seu arredor con axuda e amosa actitudes respectuosas cara á diversidade cultural cando se lle recorda a súa importancia. | Non distingue as linguas do seu contorno nin amosa interese pola diversidade cultural, mesmo despois de orientación directa. |
| CA1.4 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha valoración social equilibrada das dúas linguas oficiais. | Rexeita de forma consistente os usos lingüísticos discriminatorios, identifica abusos de poder na comunicación verbal e non verbal, e valora de xeito equilibrado as dúas linguas oficiais en debates grupais. | Recoñece os usos discriminatorios máis explícitos coa orientación do docente e participa na reflexión grupal, aínda que con dificultade para identificar a dimensión non verbal. | Non identifica usos discriminatorios na linguaxe nin participa significativamente na reflexión grupal, mesmo con acompañamento sistemático. |
| CA1.5 Usar unha linguaxe respectuosa coas diferenzas persoais, culturais e coa perspectiva de xénero. | Emprega de forma habitual e autónoma unha linguaxe inclusiva, respectuosa coas diferenzas persoais, culturais e de xénero nas súas producións orais e escritas. | Usa linguaxe respectuosa cando se lle lembra ou supervisa, pero recae nalgúns usos non inclusivos en situacións espontáneas. | Emprega con frecuencia linguaxe discriminatoria ou non inclusiva e non corrixe estes usos nin con indicacións do docente. |
Bloque 2 · Comunicación oral
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA2.1 Comprender o sentido de textos orais e multimodais sinxelos, recoñecendo as ideas principais, as mensaxes explícitas e as mensaxes implícitas máis sinxelas, e progresando, de maneira acompañada, na valoración crítica do contido e dos elementos non verbais elementais. | Comprende de forma autónoma textos orais e multimodais, identifica ideas principais, capta mensaxes implícitas sinxelas e valora con criterio propio o contido e os elementos non verbais básicos. | Recoñece as ideas principais e as mensaxes explícitas dos textos orais con apoio, pero precisa axuda para captar mensaxes implícitas ou valorar criticamente o contido. | Non identifica as ideas principais de textos orais sinxelos nin distingue mensaxes explícitas das implícitas, mesmo despois de escoitar varias veces co docente. |
| CA2.2 Ampliar paulatinamente o vocabulario a partir das experiencias e situacións cotiás. | Incorpora de forma autónoma palabras novas ao seu vocabulario activo a partir das experiencias e situacións do día a día, e emprégaas con propiedade en contextos variados. | Adquire vocabulario novo con orientación do docente e utilízao nalgúns contextos, aínda que non sempre o aplica de forma espontánea. | Non incorpora vocabulario novo de maneira apreciable a partir das experiencias cotiás, e mantén un repertorio léxico moi limitado e repetitivo. |
| CA2.3 Utilizar de xeito efectivo a linguaxe oral: escoitar con atención, recoller datos, preguntar e repreguntar. | Escoita con atención sostida, toma nota de datos relevantes e formula preguntas e contrapreguntas pertinentes de forma autónoma durante as interaccións orais. | Escoita con atención a maior parte do tempo e formula preguntas con orientación, pero ten dificultades para recoller datos ou repreguntar de forma sistemática. | Non mantén a atención durante as conversas, non recolle datos relevantes e non formula preguntas nin coa axuda do docente. |
| CA2.4 Elaborar textos orais e multimodais coherentes, con planificación acompañada, axustando o discurso á situación comunicativa e utilizando recursos non verbais básicos. | Elabora textos orais coherentes e ben estruturados, adapta o rexistro á situación comunicativa e incorpora de forma natural recursos non verbais básicos como o contacto visual ou a postura. | Produce textos orais con certa coherencia tras a planificación co docente, pero ten dificultades para axustar o rexistro ou para integrar recursos non verbais. | Os seus textos orais resultan incoherentes ou moi pouco elaborados, mesmo con planificación guiada, e non emprega recursos non verbais de apoio. |
| CA2.5 Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, respectando as normas básicas da cortesía lingüística e iniciándose en estratexias de escoita activa. | Participa de forma activa e respectuosa en todo tipo de interaccións orais, aplica as normas de cortesía lingüística con naturalidade e demostra estratexias de escoita activa de forma habitual. | Participa nas interaccións cando se lle anima, respecta as quendas de palabra con recordatorios e inicia algunhas estratexias de escoita activa con apoio. | Evita participar nas interaccións ou interrompe con frecuencia, non respecta as normas básicas de cortesía nin amosa estratexias de escoita activa. |
| CA2.6 Expresarse con coherencia de forma oral para satisfacer necesidades de comunicación en diferentes situacións, progresando na adquisición de vocabulario. | Exprésase oralmente con coherencia e fluidez en situacións comunicativas diversas, e enriquece as súas intervencións con vocabulario variado e progresivamente amplo. | Expresa as súas ideas oralmente de forma comprensible en situacións familiares, pero con incoherencias puntuais ou vocabulario limitado e repetitivo. | A súa expresión oral resulta difícil de seguir pola falta de coherencia e dun vocabulario mínimo, mesmo en situacións comunicativas simples e coñecidas. |
| CA2.7 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | Rexeita activamente os usos discriminatorios na comunicación oral, identifica abusos de poder verbais e non verbais e aplica a perspectiva de xénero de forma espontánea nas reflexións grupais. | Recoñece os usos discriminatorios máis obvios coa guía do docente e participa na reflexión grupal, pero non sempre incorpora a perspectiva de xénero de forma autónoma. | Non identifica nin rexeita usos discriminatorios na comunicación oral, nin participa na reflexión grupal sobre estes aspectos, mesmo con apoio directo. |
| CA2.8 Mobilizar, coa planificación e o acompañamento necesarios, estratexias básicas para a comunicación asertiva e o consenso, progresando na xestión dialogada de conflitos. | Aplica estratexias de comunicación asertiva para chegar ao consenso e xestiona conflitos a través do diálogo de forma progresivamente autónoma. | Utiliza algunhas estratexias asertivas coa orientación do docente, pero depende do acompañamento para chegar ao consenso ou resolver conflitos dialogicamente. | Non mobiliza estratexias asertivas nin de xestión dialogada de conflitos, mesmo cando se planifica e acompaña de forma sistemática. |
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA3.1 Ler de maneira silenciosa e en voz alta textos escritos e multimodais sinxelos, identificando o sentido global e a información relevante e integrando, de maneira progresivamente autónoma, a información explícita. | Le con fluidez en silencio e en voz alta, identifica de forma autónoma o sentido global e a información relevante, e integra a información explícita sen necesidade de apoio. | Le os textos con comprensión básica, pero precisa axuda para identificar a información relevante ou integrar de forma coherente a información explícita. | Presenta dificultades na lectura fluída e non identifica o sentido global nin a información relevante, nin tras relectura con acompañamento. |
| CA3.2 Comprender distintos tipos de textos adaptados á súa idade, ampliando os coñecementos básicos sobre a estrutura da lingua, a gramática, o vocabulario, así como as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | Comprende de forma autónoma textos de diversa tipoloxía adecuados á súa idade e aplica os coñecementos gramaticais, léxicos e ortográficos para mellorar a súa comunicación. | Comprende os tipos de texto máis habituais con apoio e aplica algunhas normas gramaticais e ortográficas, pero comete erros frecuentes en textos novos ou complexos. | Non comprende os tipos de texto básicos nin aplica os coñecementos gramaticais ou ortográficos elementais, mesmo con axuda directa do docente. |
| CA3.3 Utilizar estratexias para a comprensión lectora de textos de diversa tipoloxía, identificando palabras clave, realizando inferencias e anticipando hipóteses. | Aplica de forma autónoma estratexias de comprensión lectora: identifica palabras clave, fai inferencias e anticipa hipóteses sobre textos de distintas tipoloxías. | Identifica palabras clave con orientación e realiza algunhas inferencias sinxelas, pero depende do docente para anticipar hipóteses ou traballar con textos pouco familiares. | Non emprega estratexias de comprensión lectora nin identifica palabras clave, nin cando se lle guía paso a paso no proceso. |
| CA3.4 Analizar, de maneira acompañada, o contido e aspectos formais e non verbais elementais de textos escritos e multimodais, valorando o seu contido, estrutura e fiabilidade como medio para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía correcta. | Analiza con criterio propio o contido, a estrutura e a fiabilidade de textos escritos e multimodais, e aproveita este análise para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía. | Analiza os aspectos máis evidentes do contido e a estrutura coa guía do docente, pero ten dificultades para valorar a fiabilidade ou enriquecer o seu vocabulario a partir do texto. | Non realiza análise do contido nin dos aspectos formais dos textos, mesmo cando se lle proporciona un guión estruturado de acompañamento. |
| CA3.5 Adquirir a eficacia lectora mediante unha planificación sistemática de mellora, e o gusto pola lectura. | Planifica de forma autónoma as súas metas de mellora lectora, amosa un progreso constante na eficacia leitora e expresa gusto e motivación pola lectura voluntaria. | Mellora a eficacia lectora cando se lle orienta na planificación, pero non sempre mantén a constancia nin amosa interese espontáneo pola lectura fóra da aula. | Non mostra progreso na eficacia lectora nin interese pola lectura, mesmo coa planificación sistemática e o acompañamento continuo do docente. |
| CA3.6 Producir textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción e revisión, coidando a presentación. | Produce textos escritos e multimodais coherentes en distintos soportes, selecciona o modelo discursivo axeitado e aplica de forma progresivamente autónoma estratexias de planificación, redacción e revisión, coidando a presentación. | Produce textos con coherencia básica seguindo un modelo dado e co apoio do docente nas fases de planificación e revisión, pero a selección do modelo discursivo e a presentación son mellorables. | Non produce textos coherentes nin cando se lle proporciona un modelo e se lle guía en todas as fases do proceso de escritura. |
| CA3.7 Elaborar textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes con diferentes intencións comunicativas en distintos soportes, integrando recursos gráficos ou paratextuais que faciliten a comprensión do sentido global e a información relevante. | Elabora textos escritos e multimodais coherentes con intencións comunicativas diversas, e integra de forma autónoma recursos gráficos e paratextuais que enriquecen e clarifican o contido. | Elabora textos sinxelos con intención comunicativa clara con orientación, pero ten dificultades para seleccionar e integrar recursos gráficos ou paratextuais de forma eficaz. | Non elabora textos coherentes con intención comunicativa definida nin incorpora recursos gráficos ou paratextuais, mesmo tras modelado explícito do docente. |
| CA3.8 Coñecer o funcionamento das bibliotecas de aula, de centro e as virtuais, participando nas actividades organizadas e interesarse por manter e ampliar unha biblioteca propia. | Coñece e usa de forma autónoma as bibliotecas de aula, centro e virtuais, participa activamente nas actividades organizadas e mantén e amplía a súa biblioteca persoal con iniciativa propia. | Usa as bibliotecas coa orientación do docente e participa nas actividades organizadas, pero amosa pouca iniciativa para ampliar a súa biblioteca persoal de forma autónoma. | Non coñece o funcionamento das bibliotecas nin participa nas actividades organizadas, mesmo cando se lle acompaña directamente nas visitas e no seu uso. |
| CA3.9 Acadar as destrezas e competencias lingüísticas a través do uso da lingua escrita. | Desenvolve e consolida de forma autónoma as súas competencias lingüísticas mediante o uso habitual e variado da lingua escrita en distintos contextos e soportes. | Mellora as competencias lingüísticas cando traballa coa lingua escrita en situacións guiadas, pero non sempre transfiere estas aprendizaxes a contextos novos de forma autónoma. | Non progresa nas competencias lingüísticas a través da escrita, presentando dificultades básicas persistentes a pesar do traballo sistemático con textos escritos. |
| CA3.10 Construír, a través da linguaxe e de forma progresiva, un pensamento crítico para evitar discriminacións e prexuízos. | Utiliza a linguaxe de forma reflexiva e progresiva para construír un pensamento crítico, identificar discriminacións e prexuízos e propor alternativas inclusivas nos seus textos escritos. | Recoñece algunhas discriminacións e prexuízos na linguaxe escrita coa orientación do docente, pero ten dificultades para construír un pensamento crítico de forma autónoma. | Non identifica discriminacións nin prexuízos na linguaxe nin avanza na construción dun pensamento crítico, mesmo co traballo sistemático sobre textos concretos. |
| CA3.11 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | Rexeita de forma consistente os usos discriminatorios na escrita, incluída a discriminación polo uso do galego, e identifica abusos de poder verbais e non verbais nas reflexións grupais incorporando a perspectiva de xénero. | Recoñece os usos discriminatorios máis evidentes con apoio e participa na reflexión grupal, pero non sempre relaciona a perspectiva de xénero nin a discriminación lingüística co galego. | Non identifica nin rexeita usos discriminatorios nos textos escritos nin participa na reflexión grupal sobre estes aspectos, mesmo con orientación directa. |
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA4.1 Localizar, seleccionar e contrastar información de distintas fontes, incluídas as dixitais, citándoas e recreándoas mediante a adaptación creativa de modelos dados. | Localiza, selecciona e contrasta información de distintas fontes, incluídas as dixitais, cita correctamente as fontes e adapta a información de forma creativa a partir de modelos dados de forma autónoma. | Localiza información en fontes coñecidas con orientación, selecciona algúns datos relevantes e cita as fontes con axuda, pero ten dificultades para contrastar ou adaptar creativamente a información. | Non localiza nin selecciona información de distintas fontes de forma útil, nin cita as fontes nin recrea a información, mesmo seguindo pasos guiados polo docente. |
| CA4.2 Compartir os resultados dun proceso de investigación sinxelo, individual ou grupal, sobre algún tema de interese persoal, realizado de maneira progresivamente autónoma, que implique a localización, selección e contraste de información de distintas fontes, incluídas as dixitais. | Realiza e comparte de forma progresivamente autónoma investigacións sinxelas sobre temas do seu interese, localizando, seleccionando e contrastando información de distintas fontes, incluídas as dixitais. | Comparte os resultados dunha investigación sinxela co apoio do docente, pero depende da axuda para localizar e contrastar información de distintas fontes de forma rigorosa. | Non é capaz de realizar nin compartir unha investigación sinxela, presentando dificultades para localizar ou seleccionar información útil mesmo cun guión detallado. |
| CA4.3 Utilizar a biblioteca de aula e centro para localizar lecturas axeitadas ao seu gusto persoal e intereses, aplicando as normas básicas do seu funcionamento. | Usa de forma autónoma a biblioteca de aula e centro para localizar lecturas que se axustan aos seus gustos e intereses, e aplica as normas básicas do seu funcionamento con naturalidade. | Localiza lecturas na biblioteca con orientación do docente ou da persoa responsable e aplica as normas básicas cando se lle recorda, pero non sempre con autonomía. | Non usa a biblioteca para localizar lecturas nin aplica as normas básicas do seu funcionamento, mesmo tras explicacións repetidas e visitas guiadas. |
| CA4.4 Adoptar hábitos de uso crítico, seguro, sustentable e saudable das tecnoloxías da información e da comunicación para a procura e tratamento guiado da información. | Usa as TIC de forma crítica, segura, sustentable e saudable para buscar e tratar información, e aplica estes hábitos de forma autónoma na realización de tarefas escolares. | Usa as TIC de forma básica seguindo as indicacións do docente e aplica algúns hábitos de uso seguro, pero non sempre amosa un uso crítico ou consciente da información que obtén. | Non aplica hábitos de uso seguro nin crítico das TIC e non diferencia información fiable de non fiable, mesmo coa supervisión directa do docente. |
| CA4.5 Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversos autores e autoras axustados aos seus gustos e intereses avanzado na construción da súa identidade lectora. | Le de forma autónoma textos de autores e autoras diversas que responden aos seus gustos e intereses, e reflexiona sobre as súas preferencias lectoras avanzando na construción da súa identidade lectora. | Le os textos propostos con acompañamento e amosa algunhas preferencias lectoras, pero precisa orientación para seleccionar lecturas adaptadas aos seus intereses de forma autónoma. | Non le de forma autónoma nin con acompañamento sistemático, e non amosa interese pola construción de preferencias ou identidade lectora propias. |
| CA4.6 Compartir oralmente a experiencia de lectura, participando, de forma acompañada ou autónoma, en comunidades lectoras de ámbito escolar. | Comparte oralmente as súas experiencias de lectura de forma autónoma e participa activamente en comunidades lectoras escolares, achegando valoracións persoais e escoitando as dos demais. | Comparte a experiencia lectora cando se lle pide e participa nas actividades da comunidade lectora con apoio, pero ten dificultades para expresar valoracións persoais de forma espontánea. | Non comparte as experiencias de lectura oralmente nin participa nas actividades de comunidades lectoras, mesmo cando se lle proporciona un andamiaxe estruturado. |
Bloque 5 · Educación literaria
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA5.1 Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversos autores e autoras axustados aos seus intereses, facendo valoracións persoais das obras literarias de forma guiada para fomentar o gusto pola lectura e avanzar na construción da súa identidade lectora. | Le de forma autónoma obras de autores e autoras diversos axustadas aos seus intereses, elabora valoracións persoais razoadas sobre as lecturas e amosa un avance sólido na construción da súa identidade lectora. | Le obras con acompañamento e realiza valoracións básicas coa guía do docente, pero precisa orientación para conectar as lecturas cos seus gustos e construír preferencias propias. | Non le obras literarias de forma autónoma nin realiza valoracións persoais, mesmo coa guía e o acompañamento sistemático do docente. |
| CA5.2 Compartir a experiencia de lectura, en soportes diversos, mediante a realización de actividades literarias e participando en comunidades lectoras do ámbito escolar. | Comparte a experiencia lectora de forma activa e autónoma en soportes diversos, realiza actividades literarias con implicación e participa con iniciativa nas comunidades lectoras escolares. | Participa nas actividades literarias e comunidades lectoras cando se lle propón, pero a súa implicación é limitada e precisa estímulo externo para compartir a experiencia de lectura. | Non participa nas actividades literarias nin compartilha a experiencia de lectura, nin sequera en actividades moi estruturadas e acompañadas. |
| CA5.3 Valorar os textos literarios e a literatura en xeral como vehículo de comunicación e como fonte de lecer e información. | Recoñece e expresa de forma autónoma o valor dos textos literarios como vehículo de comunicación, lecer e información, e pon esta valoración en relación coas súas propias experiencias lectoras. | Recoñece o valor da literatura con orientación do docente e expresa algunha valoración básica, pero non sempre relaciona a literatura co lecer ou a información de forma espontánea. | Non recoñece nin expresa o valor dos textos literarios como fonte de comunicación, lecer ou información, mesmo tras traballar sobre exemplos concretos na aula. |
| CA5.4 Identificar a biblioteca da aula ou do centro como escenario de actividades literarias compartidas. | Identifica a biblioteca de aula e centro como un espazo de actividades literarias compartidas e participa activamente nestas actividades con iniciativa e autonomía. | Recoñece a biblioteca como espazo de actividades literarias coa orientación do docente e participa nelas cando se lle invita, pero sen iniciativa propia. | Non identifica a biblioteca como espazo de actividades literarias nin participa nas actividades organizadas, mesmo cando se lle acompaña directamente. |
| CA5.5 Incorporar a lectura expresiva e a comprensión de textos literarios narrativos, líricos e dramáticos na práctica escolar. | Realiza lectura expresiva con entoación e ritmo adecuados e comprende de forma autónoma textos literarios dos tres xéneros principais incorporándoos con naturalidade á práctica escolar. | Fai lectura expresiva básica con apoio e comprende os textos literarios máis sinxelos dos tres xéneros, pero precisa orientación para textos líricos ou dramáticos de maior complexidade. | Non realiza lectura expresiva nin comprende os textos literarios básicos dos distintos xéneros, presentando dificultades persistentes a pesar da práctica sistemática na aula. |
| CA5.6 Escoitar e ler textos variados da literatura infantil universal, que recollan a diversidade de autores e autoras, recoñecendo elementos esenciais dos distintos xéneros literarios e interpretándoos e relacionándoos con outras manifestacións artísticas de maneira acompañada. | Escoita e le textos da literatura infantil universal con interese, recoñece os elementos esenciais dos xéneros literarios e establece relacións con outras manifestacións artísticas de forma progresivamente autónoma. | Identifica algúns elementos dos xéneros literarios coa orientación do docente e realiza algunha relación con outras manifestacións artísticas cando se lle guía, pero non sempre de forma autónoma. | Non recoñece os elementos esenciais dos xéneros literarios nin establece relacións con outras manifestacións artísticas, mesmo co acompañamento sistemático do docente. |
| CA5.7 Producir, de maneira acompañada, textos sinxelos individuais ou colectivos con intención literaria, recreando de maneira persoal os modelos dados, en distintos soportes e complementándoos con outras linguaxes artísticas. | Produce textos con intención literaria, recrea os modelos dados de forma persoal e creativa, e complementa os seus textos con outras linguaxes artísticas en distintos soportes con cada vez maior autonomía. | Produce textos sinxelos con intención literaria seguindo de cerca os modelos dados e co apoio do docente, pero con escasa personalización ou integración doutras linguaxes artísticas. | Non produce textos con intención literaria nin recrea os modelos dados de forma persoal, mesmo con acompañamento directo e modelos moi estruturados. |
| CA5.8 Recoñecer recursos básicos da linguaxe literaria e diferenzas das principais convencións formais dos xéneros. | Recoñece e nomea de forma autónoma os recursos básicos da linguaxe literaria (rima, comparación, personificación…) e diferencia con precisión as convencións formais dos principais xéneros literarios. | Identifica algúns recursos da linguaxe literaria e convencións xenéricas coa axuda do docente ou de exemplos concretos, pero confunde ou pasa por alto os menos evidentes. | Non recoñece os recursos básicos da linguaxe literaria nin distingue as convencións formais dos xéneros, mesmo tras a análise conxunta de textos na aula. |
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos no marco de propostas de produción e comprensión de textos orais, escritos ou multimodais
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA6.1 Comparar aspectos básicos das linguas do ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada. | Compara de forma autónoma aspectos básicos das linguas do seu contorno escolar e social, e aplica estas comparacións para mellorar a súa competencia comunicativa integrada en ambas as linguas. | Establece algunhas comparacións entre as linguas do seu contorno coa orientación do docente, pero non sempre as relaciona coa mellora da súa competencia comunicativa. | Non é capaz de comparar aspectos básicos das linguas do seu contorno nin de relacionar estas comparacións coa competencia comunicativa, mesmo con exemplos guiados. |
| CA6.2 Producir textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes, en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa, iniciándose no uso das normas gramaticais e ortográficas máis sinxelas e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición. | Produce textos escritos coherentes en distintos soportes seleccionando o modelo discursivo axeitado, aplica as normas gramaticais e ortográficas básicas con autonomía e mobiliza estratexias de planificación, redacción e revisión de forma progresivamente independente. | Produce textos con coherencia básica en soportes familiares co apoio do docente, aplicando algunhas normas gramaticais e ortográficas, pero con dificultades para seleccionar o modelo discursivo axeitado ou revisar o texto de forma autónoma. | Non produce textos coherentes nin aplica as normas gramaticais e ortográficas básicas, nin coa axuda nas distintas fases do proceso de escrita. |
| CA6.3 Formular conclusións elementais sobre o funcionamento da lingua, prestando especial atención á concordancia e ás relacións de significado entre as palabras (substantivos, adxectivos e verbos), a partir da observación, comparación e manipulación de palabras e enunciados, nun proceso de produción ou comprensión de textos en contextos significativos. | Formula conclusións elementais sobre o funcionamento da lingua de forma autónoma, identifica concordancias e relacións de significado entre substantivos, adxectivos e verbos a partir da observación e manipulación de textos reais. | Formula algunhas conclusións sobre o funcionamento da lingua coa guía do docente e identifica as concordancias máis evidentes, pero ten dificultades para analizar relacións de significado de forma autónoma. | Non formula conclusións sobre o funcionamento da lingua nin identifica concordancias ou relacións de significado básicas, mesmo coa manipulación guiada de exemplos concretos. |
| CA6.4 Revisar os textos propios e alleos, de maneira acompañada, a partir da observación, comparación e manipulación de palabras nun proceso de mellora na produción e comprensión de textos e mediante o uso guiado de dicionarios físicos ou dixitais. | Revisa textos propios e alleos de forma metódica, usa o dicionario físico ou dixital con soltura para corrixir e mellorar, e aplica os coñecementos lingüísticos de forma cada vez máis autónoma no proceso de revisión. | Revisa os textos máis evidentes coa orientación do docente e usa o dicionario con apoio, pero non sempre identifica os erros menos obvios nin aplica os cambios de forma sistemática. | Non revisa os textos propios nin alleos de forma útil e non usa o dicionario para mellorar a súa escrita, mesmo cun proceso de revisión estruturado e guiado. |
| CA6.5 Aplicar os coñecementos básicos sobre as categorías gramaticais e as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | Aplica de forma habitual e autónoma os coñecementos básicos sobre categorías gramaticais e regras ortográficas nas súas producións, o que se traduce nunha comunicación máis clara e precisa. | Aplica algunhas categorías gramaticais e regras ortográficas básicas con apoio ou recordatorios, pero comete erros frecuentes nas normas menos automatizadas ou en textos de produción libre. | Non aplica os coñecementos gramaticais nin ortográficos básicos nas súas producións de forma apreciable, presentando erros sistemáticos a pesar do traballo específico na aula. |
| CA6.6 Sistematizar a adquisición de vocabulario a través dos textos. | Amplía e sistematiza de forma autónoma o seu vocabulario a partir da lectura e análise de textos variados, e incorpora o léxico novo ás súas producións orais e escritas de forma apropiada. | Adquire vocabulario novo a través dos textos cando o docente o guía no proceso, pero non sempre o incorpora de forma sistemática nin o usa espontaneamente nas producións propias. | Non amplía o seu vocabulario de forma apreciable a través dos textos, presentando un léxico moi limitado e sen estratexias de sistematización aínda co traballo dirixido na aula. |
Lingua Galega e Literatura
Bloque 1 · As linguas e os seus falantes
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA1.1 Amosar interese e respecto polas distintas linguas e variedades dialectais de Galicia, incluída unha aproximación ás linguas de signos, identificando algunhas expresións de uso cotián. | Amosa interese activo polas linguas da contorna, recoñece variedades dialectais e identifica expresións básicas de lingua de signos de xeito autónomo. | Recoñece algunhas linguas ou variedades coa axuda da docente, pero o interese é irregular e non sempre identifica expresións cotiás. | Non amosa interese polas linguas da contorna nin recoñece variedades dialectais nin expresións básicas de lingua de signos. |
| CA1.2 Identificar, con certa autonomía e en contextos próximos, prexuízos e estereotipos lingüísticos frecuentes, ofrecendo alternativas e recoñecendo a pluralidade lingüística da súa contorna, especialmente a dualidade galego-castelán, como unha fonte de riqueza cultural. | Identifica prexuízos lingüísticos en situacións cotiás, propón alternativas respectuosas e valora a convivencia galego-castelán como riqueza cultural. | Recoñece algún prexuízo lingüístico cando se lle indica, pero non sempre ofrece alternativas nin valora a pluralidade de xeito espontáneo. | Non identifica prexuízos lingüísticos nin recoñece a diversidade galego-castelán como algo positivo. |
| CA1.3 Identificar as distintas linguas empregadas na súa contorna e valorando a diversidade cultural existente a través da interacción coas persoas próximas. | Nomea as linguas presentes na súa contorna e expresa valoración positiva da diversidade cultural nas interaccións con compañeiros e familias. | Identifica algunhas linguas da contorna coa orientación da docente, pero a valoración da diversidade é superficial ou pouco consistente. | Non distingue as linguas do seu entorno próximo nin mostra valoración da diversidade cultural. |
| CA1.4 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha valoración social equilibrada das dúas linguas oficiais. | Rexeita activamente expresións discriminatorias, identifica abusos de poder na linguaxe e participa de forma construtiva na reflexión grupal sobre a comunicación. | Detecta algunhas expresións discriminatorias coa axuda da docente, pero a identificación de abusos de poder ou a valoración equilibrada das linguas é incompleta. | Non recoñece usos discriminatorios nin participa na reflexión grupal sobre comunicación e poder na linguaxe. |
| CA1.5 Usar unha linguaxe respectuosa coas diferenzas persoais, culturais e coa perspectiva de xénero. | Emprega habitualmente unha linguaxe inclusiva e respectuosa con diferenzas persoais, culturais e de xénero en todas as situacións comunicativas. | Usa linguaxe respectuosa con recordatorio ocasional da docente, pero aínda emprega expresións inadecuadas nalgúns contextos. | Non usa linguaxe respectuosa coas diferenzas persoais, culturais nin de xénero de forma consistente. |
Bloque 2 · Comunicación oral
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA2.1 Comprender o sentido de textos orais e multimodais sinxelos, recoñecendo as ideas principais, as mensaxes explícitas e as mensaxes implícitas máis sinxelas, e progresando, de maneira acompañada, na valoración crítica do contido e dos elementos non verbais elementais. | Comprende textos orais e multimodais sinxelos, identifica ideas principais, mensaxes explícitas e algunhas implícitas, e comeza a valorar críticamente o contido e elementos non verbais. | Comprende as ideas principais coa axuda da docente, pero ten dificultades para captar mensaxes implícitas ou para valorar elementos non verbais. | Non comprende o sentido global de textos orais sinxelos nin distingue ideas principais nin mensaxes explícitas. |
| CA2.2 Ampliar paulatinamente o vocabulario a partir das experiencias e situacións cotiás. | Incorpora de forma continua palabras novas ao seu vocabulario activo a través das experiencias e situacións do día a día. | Amplía o vocabulario de xeito irregular; incorpora palabras novas só cando se lle solicita ou se traballa explicitamente. | Non amosa progreso apreciable na ampliación do vocabulario a través das situacións cotiás. |
| CA2.3 Utilizar de xeito efectivo a linguaxe oral: escoitar con atención, recoller datos, preguntar e repreguntar. | Escoita con atención sostida, anota ou retén datos relevantes e fai preguntas e repreguntas de xeito autónomo para clarificar ou ampliar información. | Escoita con atención variable e realiza preguntas cando se lle anima, pero non sempre recolle datos nin formula repreguntas de forma espontánea. | Non mantén a atención nas conversas nin recolle datos relevantes nin formula preguntas para clarificar a información. |
| CA2.4 Elaborar textos orais e multimodais coherentes, con planificación acompañada, axustando o discurso á situación comunicativa e utilizando recursos non verbais básicos. | Produce textos orais coherentes e axustados á situación comunicativa, apoiándose en recursos non verbais (xestos, entoación) de forma apropiada. | Elabora textos orais con axuda na planificación, pero o discurso é pouco coherente ou non axusta ben o rexistro nin os recursos non verbais. | Non elabora textos orais coherentes nin axusta o discurso á situación, e non emprega recursos non verbais básicos. |
| CA2.5 Participar en interaccións orais espontáneas ou reguladas, respectando as normas básicas da cortesía lingüística e iniciándose en estratexias de escoita activa. | Participa activamente en conversas e debates respectando quendas e normas de cortesía, e aplica estratexias de escoita activa de forma habitual. | Participa nas interaccións con recordatorios sobre as normas de cortesía ou as estratexias de escoita activa. | Non respecta as normas básicas de cortesía lingüística nin aplica estratexias de escoita activa nas interaccións. |
| CA2.6 Expresarse con coherencia de forma oral para satisfacer necesidades de comunicación en diferentes situacións, progresando na adquisición de vocabulario. | Expresa ideas con coherencia oral en situacións diversas e incorpora vocabulario novo de xeito progresivo e autónomo. | Expresa ideas básicas oralmente pero con coherencia irregular; o vocabulario é limitado ou pouco variado. | Non se expresa con coherencia oral en distintas situacións comunicativas nin progresa na adquisición de vocabulario. |
| CA2.7 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | Rexeita de forma consistente os usos discriminatorios na expresión oral, defende o uso do galego e participa na reflexión grupal desde unha perspectiva de xénero. | Identifica algún uso discriminatorio coa orientación da docente, pero o rexeitamento non é sistemático nin sempre incorpora a perspectiva de xénero. | Non identifica nin rexeita usos discriminatorios na comunicación oral nin participa na reflexión grupal sobre estes aspectos. |
| CA2.8 Mobilizar, coa planificación e o acompañamento necesarios, estratexias básicas para a comunicación asertiva e o consenso, progresando na xestión dialogada de conflitos. | Aplica estratexias de comunicación asertiva e busca o consenso de forma autónoma, xestionando conflitos mediante o diálogo con eficacia crecente. | Emprega estratexias asertivas coa guía da docente, pero ten dificultades para xestionar conflitos de forma dialogada de xeito independente. | Non aplica estratexias de comunicación asertiva nin é quen de xestionar conflitos mediante o diálogo. |
Bloque 3 · Comunicación escrita
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA3.1 Ler de maneira silenciosa e en voz alta textos escritos e multimodais sinxelos en lingua galega, identificando o sentido global e a información relevante e integrando, de maneira progresivamente autónoma, a información explícita. | Le con fluidez en silencio e en voz alta, identifica o sentido global e extrae información relevante de textos sinxelos de forma autónoma. | Le textos sinxelos pero precisa apoio para identificar o sentido global ou para integrar a información explícita de xeito autónomo. | Presenta dificultades na lectura fluída e non identifica o sentido global nin a información relevante dos textos. |
| CA3.2 Comprender distintos tipos de textos adaptados á súa idade aplicando os coñecementos básicos sobre a estrutura da lingua, a gramática, o vocabulario, así como as regras de ortografía para favorecer unha comunicación máis eficaz. | Comprende textos variados adecuados á súa idade aplicando coñecementos de gramática, vocabulario e ortografía para interpretar correctamente as mensaxes. | Comprende textos sinxelos pero ten dificultades para aplicar coñecementos gramaticais ou ortográficos que faciliten a comprensión de textos máis complexos. | Non comprende textos adaptados á súa idade nin aplica coñecementos básicos de lingua para facilitar a comprensión. |
| CA3.3 Utilizar estratexias para a comprensión lectora de textos de diversa tipoloxía, identificando palabras clave, realizando inferencias e anticipando hipóteses. | Aplica de forma autónoma estratexias lectoras: subliña palabras clave, fai inferencias e formula hipóteses antes e durante a lectura. | Emprega algunha estratexia lectora con orientación da docente, pero non as aplica de forma sistemática nin realiza inferencias ou hipóteses con regularidade. | Non utiliza estratexias de comprensión lectora; non identifica palabras clave nin realiza inferencias nin anticipa hipóteses. |
| CA3.4 Analizar, de maneira acompañada, o contido e aspectos formais e non verbais elementais de textos escritos e multimodais, valorando o seu contido, estrutura e fiabilidade, como medio para ampliar o vocabulario e consolidar a ortografía correcta. | Analiza con apoio o contido, estrutura e elementos non verbais de textos, valora a súa fiabilidade e aprovéitao para enriquecer o vocabulario e consolidar a ortografía. | Analiza aspectos básicos do contido con bastante axuda, pero ten dificultades para valorar a estrutura, a fiabilidade ou para transferir o aprendido á ortografía. | Non analiza o contido nin os aspectos formais dos textos nin aproveita esta análise para mellorar o vocabulario ou a ortografía. |
| CA3.5 Adquirir a eficacia lectora mediante unha planificación sistemática de mellora e o gusto pola lectura. | Le con fluidez e precisión crecentes, mantén hábitos de lectura voluntaria e participa activamente nas actividades de mellora planificadas. | Progresa na eficacia lectora pero de forma irregular; a motivación pola lectura é baixa ou require estímulo externo constante. | Non amosa progreso na eficacia lectora nin interese pola lectura, incluso coas actividades de mellora planificadas. |
| CA3.6 Producir en lingua galega textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes en distintos soportes, seleccionado o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción e revisión, coidando a presentación. | Produce textos escritos en galego coherentes e ben presentados, selecciona o modelo adecuado á situación e aplica estratexias de planificación, redacción e revisión con autonomía crecente. | Produce textos sinxelos con apoio na planificación ou revisión; a selección do modelo discursivo ou o coidado da presentación son inconsistentes. | Non produce textos escritos en galego coherentes nin aplica estratexias de planificación, redacción ou revisión nin coida a presentación. |
| CA3.7 Elaborar textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes con diferentes intencións comunicativas, en distintos soportes, integrando recursos gráficos ou paratextuais para facilitar a comprensión da información relevante. | Elabora textos escritos coherentes con distintas intencións comunicativas e integra recursos gráficos ou paratextuais de forma pertinente para facilitar a comprensión. | Elabora textos con intencionalidade básica pero ten dificultades para integrar recursos gráficos ou paratextuais de forma efectiva. | Non elabora textos escritos coherentes nin integra recursos gráficos ou paratextuais para apoiar a comprensión. |
| CA3.8 Coñecer o funcionamento das bibliotecas de aula, de centro e das virtuais, participando nas actividades organizadas e interesarse por manter e ampliar unha biblioteca propia con textos tradicionais da literatura galega. | Coñece e usa as bibliotecas de aula, centro e virtuais de forma autónoma, participa nas actividades literarias e mantén ou amplía a súa biblioteca persoal con textos galegos. | Usa a biblioteca con orientación e participa nalgunhas actividades, pero o interese por manter unha biblioteca propia con literatura galega é escaso. | Non coñece o funcionamento das bibliotecas nin participa nas actividades organizadas nin amosa interese por textos da literatura galega. |
| CA3.9 Acadar as destrezas e competencias lingüísticas a través do uso da lingua escrita. | Mellora de forma visible as súas competencias lingüísticas (comprensión, expresión, ortografía) mediante a práctica continuada da escrita. | Progresa nas competencias lingüísticas escritas de xeito desigual; algunhas destrezas avanzan pero outras permanecen estancadas. | Non amosa progreso apreciable nas competencias lingüísticas a través do uso da lingua escrita. |
| CA3.10 Construír, a través da linguaxe e de forma progresiva, un pensamento crítico para evitar discriminacións e prexuízos. | Usa a linguaxe escrita para expresar e argumentar puntos de vista que reflicten pensamento crítico ante discriminacións e prexuízos. | Amosa inicio de pensamento crítico nos textos escritos, pero non sempre identifica nin cuestiona discriminacións ou prexuízos de forma autónoma. | Non utiliza a linguaxe escrita para desenvolver pensamento crítico nin cuestiona discriminacións ou prexuízos. |
| CA3.11 Rexeitar os usos lingüísticos discriminatorios e a discriminación polo uso da lingua galega, e identificar os abusos de poder a través da palabra a partir da reflexión grupal acompañada sobre os aspectos básicos, verbais e non verbais, da comunicación, tendo en conta unha perspectiva de xénero. | Rexeita nos textos escritos os usos discriminatorios, defende o galego e participa activamente na reflexión grupal incorporando a perspectiva de xénero. | Identifica algún uso discriminatorio nos textos coa axuda da docente, pero o rexeitamento escrito non é consistente nin sempre incorpora perspectiva de xénero. | Non identifica nin rexeita usos discriminatorios na comunicación escrita nin participa na reflexión sobre linguaxe e xénero. |
Bloque 4 · Alfabetización mediática e informacional
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA4.1 Localizar, seleccionar e contrastar información de distintas fontes, incluídas as dixitais, citándoas e recreándoas mediante a adaptación creativa de modelos dados. | Localiza, selecciona e contrasta información de fontes diversas incluídas as dixitais, cita as fontes correctamente e recrea a información con adaptacións creativas propias. | Localiza información con orientación, pero ten dificultades para contrastar fontes, citalas correctamente ou adaptalas de forma creativa. | Non localiza nin selecciona información de distintas fontes nin cita nin contrasta o que atopa. |
| CA4.2 Compartir os resultados dun proceso de investigación sinxelo, individual ou grupal, sobre algún tema de interese persoal, realizado de maneira progresivamente autónoma, que implique a localización, selección e contraste de información de distintas fontes, incluídas as dixitais. | Presenta os resultados dunha investigación sinxela con autonomía crecente, tendo localizado, seleccionado e contrastado información de diversas fontes incluídas as dixitais. | Comparte resultados de investigación con moito apoio da docente; a selección e contraste de fontes son superficiais ou incompletos. | Non é capaz de realizar nin de presentar un proceso de investigación sinxelo nin de localizar ou contrastar información de distintas fontes. |
| CA4.3 Utilizar a biblioteca de aula e centro para localizar lecturas axeitadas ao seu gusto persoal e intereses, aplicando as normas básicas do seu funcionamento. | Usa de forma autónoma as bibliotecas de aula e centro para seleccionar lecturas segundo os seus intereses, respectando e aplicando as normas de funcionamento. | Usa a biblioteca con axuda para encontrar lecturas de interese, pero non aplica as normas de funcionamento de forma sistemática. | Non usa a biblioteca para buscar lecturas nin coñece as normas básicas do seu funcionamento. |
| CA4.4 Adoptar hábitos de uso crítico, seguro, sustentable e saudable das tecnoloxías da información e da comunicación para a procura e tratamento guiado da información. | Usa as TIC de forma crítica, segura e saudable para buscar e tratar información, identificando riscos básicos e aplicando bos hábitos dixitais. | Usa as TIC con supervisión, pero non sempre de forma crítica nin segura; os hábitos de uso saudable son irregulares. | Non adopta hábitos críticos nin seguros no uso das TIC para a procura de información. |
| CA4.5 Ler de maneira autónoma ou acompañada textos de diversas fontes de información que empreguen a lingua galega acordes cos seus intereses, avanzando na construción da súa identidade lectora. | Le textos en galego de diversas fontes axustados aos seus intereses de forma autónoma e reflexiona sobre as súas preferencias lectoras. | Le textos en galego cando se lle propón, pero a autonomía na elección é escasa e non reflexiona sobre a súa identidade como lector/a. | Non le textos en galego de forma voluntaria nin avanza na construción da súa identidade lectora. |
| CA4.6 Compartir oralmente a experiencia de lectura, participando, de forma acompañada ou autónoma, en comunidades lectoras de ámbito escolar. | Comparte experiencias de lectura oralmente con entusiasmo e participa de forma activa nas comunidades lectoras da escola. | Comparte algunha experiencia de lectura cando se lle pide, pero a participación nas comunidades lectoras é pasiva ou irregular. | Non comparte experiencias de lectura nin participa nas actividades das comunidades lectoras escolares. |
Bloque 5 · Educación literaria
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA5.1 Ler de maneira autónoma textos de diversos autores e autoras da literatura galega, axustados aos seus intereses, fomentando o gusto pola lectura, avanzando na construción da súa identidade lectora e facendo valoracións persoais das obras literarias de forma guiada. | Le de forma autónoma obras de autores e autoras galegos axustadas aos seus intereses, expresa valoracións persoais razoadas e consolida a súa identidade lectora. | Le textos de literatura galega coa proposta da docente, pero as valoracións persoais son escasas ou moi superficiais. | Non le de forma autónoma textos da literatura galega nin fai valoracións persoais das obras. |
| CA5.2 Compartir a experiencia de lectura, en soportes diversos, mediante a realización de actividades literarias e participando na comunidade lectora escolar. | Comparte a experiencia lectora en formatos variados (oral, escrito, visual) e participa de forma activa e continuada nas actividades literarias da comunidade escolar. | Participa nalgunhas actividades literarias escolares pero a compartición da experiencia lectora é pouco diversa ou pouco frecuente. | Non comparte a experiencia de lectura nin participa nas actividades literarias da comunidade escolar. |
| CA5.3 Valorar os textos literarios e a literatura en xeral como vehículo de comunicación e como fonte de lecer e información. | Expresa con argumentos propios o valor dos textos literarios como medio de comunicación, lecer e información, e amosa gusto pola literatura de forma consistente. | Recoñece o valor da literatura con apoio da docente, pero non amosa de forma espontánea gusto pola lectura literaria. | Non valora os textos literarios nin os percibe como fonte de lecer, información ou comunicación. |
| CA5.4 Identificar a biblioteca da aula ou do centro como escenario de actividades literarias compartidas. | Identifica e usa a biblioteca como espazo de encontro literario, e relaciona as súas visitas coas actividades literarias compartidas do grupo. | Coñece a biblioteca como espazo literario pero non sempre a percibe nin a usa como lugar de actividades literarias compartidas. | Non identifica a biblioteca como espazo de actividades literarias compartidas nin fai uso dela con esa finalidade. |
| CA5.5 Incorporar a lectura expresiva e a comprensión de textos literarios narrativos, líricos e dramáticos en lingua galega na práctica escolar. | Le de forma expresiva e comprende textos narrativos, líricos e dramáticos en galego, incorporando esta práctica de forma habitual na vida escolar. | Le textos literarios en galego con algún nivel de expresividade, pero a comprensión ou a práctica habitual dos tres xéneros é irregular. | Non le con expresividade textos literarios en galego nin diferencia os xéneros narrativo, lírico e dramático. |
| CA5.6 Escoitar e ler textos variados da literatura infantil universal e galega, que recollan diversidade de autores e autoras, recoñecendo elementos esenciais dos distintos xéneros literarios e interpretándoos e relacionándoos con outras manifestacións artísticas de maneira acompañada. | Escoita e le textos de literatura galega e universal, recoñece elementos esenciais dos xéneros literarios e establece relacións con outras manifestacións artísticas coa guía da docente. | Le ou escoita textos literarios pero ten dificultades para identificar elementos dos xéneros ou para relacionalos con outras manifestacións artísticas. | Non recoñece elementos básicos dos xéneros literarios nos textos que escoita ou le nin os relaciona con outras manifestacións artísticas. |
| CA5.7 Producir, de maneira acompañada, textos sinxelos individuais ou colectivos con intención literaria, recreando de maneira persoal os modelos dados, en distintos soportes e complementándoos con outras linguaxes artísticas. | Produce textos con intención literaria, individuais ou colectivos, recreando os modelos con achegas persoais e complementándoos con recursos artísticos variados. | Produce textos literarios con moito apoio, pero a recreación persoal dos modelos é mínima ou non incorpora outras linguaxes artísticas. | Non produce textos con intención literaria nin recrea os modelos dados nin integra outras linguaxes artísticas. |
| CA5.8 Recoñecer recursos básicos da linguaxe literaria e diferenza das principais convencións formais dos xéneros. | Identifica recursos básicos da linguaxe literaria (rima, comparación, personificación) e distingue as convencións formais dos principais xéneros de forma autónoma. | Recoñece algún recurso literario básico coa axuda da docente, pero non distingue con claridade as convencións dos distintos xéneros. | Non recoñece recursos básicos da linguaxe literaria nin diferencia as convencións formais dos xéneros literarios. |
Bloque 6 · Reflexión sobre a lingua e os seus usos no marco de propostas de produción e comprensión de textos orais, escritos ou multimodais
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA6.1 Comparar aspectos básicos das linguas do ámbito escolar e social para acadar unha competencia comunicativa integrada. | Compara de forma autónoma aspectos básicos do galego e o castelán (fonoloxía, vocabulario, gramática) e aplica esas comparacións para mellorar a competencia en ambas as dúas linguas. | Establece algunhas comparacións entre as linguas coa orientación da docente, pero non as aplica de forma sistemática para mellorar a competencia comunicativa. | Non compara aspectos das linguas do ámbito escolar nin relaciona os coñecementos entre as dúas linguas. |
| CA6.2 Producir en galego textos escritos e multimodais sinxelos e coherentes, en distintos soportes, seleccionando o modelo discursivo que mellor responda a cada situación comunicativa, iniciándose no uso das normas gramaticais e ortográficas máis sinxelas e progresando, de maneira acompañada, na mobilización de estratexias sinxelas, individuais ou grupais, de planificación, redacción, revisión e edición. | Produce textos en galego coherentes e con corrección gramatical e ortográfica básica, selecciona o modelo adecuado e aplica estratexias de planificación, redacción e revisión con autonomía crecente. | Produce textos en galego con frecuentes erros ortográficos ou gramaticais; as estratexias de planificación e revisión requiren apoio constante. | Non produce textos en galego coherentes nin aplica normas gramaticais ou ortográficas básicas nin estratexias de planificación ou revisión. |
| CA6.3 Formular conclusións elementais sobre o funcionamento da lingua galega, prestando especial atención á concordancia e ás relacións de significado entre as palabras (substantivos, adxectivos e verbos), a partir da observación, comparación e manipulación de palabras e enunciados, nun proceso de produción ou comprensión de textos en contextos significativos. | Formula conclusións propias sobre a concordancia e as relacións de significado en galego, manipulando palabras e enunciados de forma autónoma en contextos reais de produción. | Identifica a concordancia e algunhas relacións de significado con apoio, pero ten dificultades para formular conclusións propias sobre o funcionamento da lingua. | Non é capaz de formular conclusións elementais sobre o funcionamento do galego nin identifica a concordancia ou as relacións de significado básicas. |
| CA6.4 Revisar os textos propios e alleos, de maneira acompañada, a partir da observación, comparación e manipulación de palabras nun proceso de mellora na produción e comprensión de textos e mediante o uso guiado de dicionarios físicos ou dixitais. | Revisa os seus textos e os alleos de forma sistemática, utilizando o dicionario físico ou dixital de modo autónomo para mellorar a produción e comprensión. | Revisa textos con apoio da docente e usa o dicionario cando se lle indica, pero non integra a revisión como práctica habitual e autónoma. | Non revisa os seus textos nin os alleos nin usa o dicionario para mellorar a produción ou comprensión escrita. |
| CA6.5 Aplicar os coñecementos básicos sobre as categorías gramaticais e as regras de ortografía, fixando diferenzas co castelán, para favorecer unha comunicación máis eficaz. | Aplica correctamente as categorías gramaticais e as regras ortográficas do galego, identifica diferenzas específicas co castelán e utiliza estes coñecementos para comunicarse con eficacia. | Aplica algunhas categorías gramaticais e regras ortográficas, pero comete erros frecuentes especialmente nas diferenzas co castelán. | Non aplica os coñecementos básicos de gramática nin ortografía do galego nin distingue as diferenzas co castelán. |
| CA6.6 Sistematizar a adquisición de vocabulario galego a través dos textos. | Incorpora de forma sistemática e autónoma vocabulario galego novo a través dos textos lidos ou traballados, usando estratexias de fixación léxica. | Adquire vocabulario galego de forma asistemática; require orientación para reparar nas palabras novas e formalas no seu repertorio léxico. | Non adquire vocabulario galego novo a través dos textos nin amosa estratexias para sistematizar o aprendizaxe léxico. |
Matemáticas
Bloque 1 · Sentido numérico
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA1.1 [OBX7] Mostrar actitudes positivas ante retos matemáticos tales como o esforzo e a flexibilidade, valorando o erro como unha oportunidade de aprendizaxe. | Afronta os retos matemáticos con esforzo e persistencia, e recoñece de forma autónoma o erro como parte do proceso de aprendizaxe. | Mostra esforzo ante os retos matemáticos con apoio do docente, aínda que lle custa aceptar o erro sen guía externa. | Evita ou abandona con facilidade os retos matemáticos e non recoñece o valor do erro como oportunidade de mellora. |
| CA1.2 [OBX1] Interpretar, de forma verbal ou gráfica, problemas da vida cotiá, comprendendo as preguntas formuladas a través de diferentes estratexias ou ferramentas, incluídas as tecnolóxicas. | Interpreta de forma autónoma, verbal e graficamente, problemas cotiáns e comprende o que se lle pide usando estratexias e ferramentas diversas. | Identifica os datos principais dun problema cotiá con algunha axuda, mais non sempre comprende con claridade a pregunta formulada. | Presenta dificultades para interpretar o enunciado dun problema, mesmo con apoio, e non identifica o que se lle pregunta. |
| CA1.3 [OBX1] Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | Elabora esquemas ou diagramas propios e pertinentes que facilitan a resolución de situacións problematizadas de forma autónoma. | Produce representacións matemáticas básicas con orientación do docente, aínda que non sempre son axeitadas ou completas. | Non é capaz de representar mediante esquemas ou diagramas a información dun problema, nin con apoio explícito. |
| CA1.4 [OBX2] Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | Identifica e compara diferentes estratexias de resolución de forma autónoma, explicando as semellanzas e diferenzas entre elas. | Recoñece máis dunha estratexia de resolución cando se lle guía, mais compáraas de forma superficial ou incompleta. | Non identifica nin compara estratexias distintas para resolver un problema, incluso seguindo pautas do docente. |
| CA1.5 [OBX2] Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | Aplica de forma autónoma estratexias coñecidas para obter solucións correctas e completas a un problema. | Chega a unha solución parcial ou con erros procedimentais empregando estratexias coñecidas, con certa axuda. | Non logra obter solucións válidas a un problema, nin aplicando estratexias coñecidas con apoio do docente. |
| CA1.6 [OBX3] Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | Analiza de forma autónoma conxecturas sinxelas, detectando patróns e relacións matemáticas e verificando a súa validez. | Identifica algún patrón ou relación cando se lle indica por onde investigar, mais non completa a análise sen apoio. | Non recoñece patróns nin relacións matemáticas sinxelas, incluso con pautas explícitas do docente. |
| CA1.7 [OBX4] Empregar ferramentas tecnolóxicas adecuadas no proceso de resolución de problemas. | Selecciona e usa de forma autónoma as ferramentas tecnolóxicas máis adecuadas en cada fase de resolución dun problema. | Usa ferramentas tecnolóxicas con orientación do docente, aínda que non sempre escolla a máis apropiada para a tarefa. | Non emprega ferramentas tecnolóxicas de forma funcional na resolución de problemas, nin con indicacións do docente. |
| CA1.8 [OBX5] Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | Recoñece de forma autónoma a presenza das matemáticas en situacións diversas da vida cotiá e explica as conexións identificadas. | Detecta algunhas conexións entre as matemáticas e a vida cotiá cando o docente guía a reflexión, mais non as xeneraliza. | Non identifica conexións entre os contidos matemáticos e situacións reais, nin con exemplos ou apoio do docente. |
| CA1.9 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con claridade e de forma autónoma os pasos e resultados usando linguaxe matemática apropiada en formatos diversos. | Describe parcialmente o proceso de resolución con apoio, empregando linguaxe matemática sinxela de xeito irregular. | Non logra explicar o proceso nin os resultados matemáticos de forma comprensible, aínda con andamiaxe do docente. |
Bloque 2 · Sentido da medida
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA2.1 [OBX8] Participar na repartición de tarefas, asumindo e respectando as responsabilidades individuais asignadas e empregando estratexias cooperativas sinxelas de traballo en equipo dirixidas á consecución de obxectivos compartidos. | Asume con responsabilidade a súa tarefa no grupo e utiliza estratexias cooperativas de forma autónoma para lograr o obxectivo común. | Participa na repartición de tarefas con recordatorio do docente e cumpre parcialmente as súas responsabilidades dentro do equipo. | Non asume as responsabilidades asignadas no equipo, nin coa supervisión do docente, dificultando o traballo colectivo. |
| CA2.2 [OBX2] Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | Compara de forma autónoma distintas estratexias de resolución aplicadas a problemas de medida, argumentando cal é máis eficiente. | Identifica máis dunha forma de resolver un problema de medida con axuda, aínda que a comparación é pouco detallada. | Non distingue nin compara estratexias de resolución en contextos de medida, incluso con pautas do docente. |
| CA2.3 [OBX2] Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | Resolve problemas de medida de forma autónoma aplicando estratexias coñecidas e obtendo solucións correctas e ben expresadas. | Obtén solucións parciais en problemas de medida con algunha axuda, cometendo erros nas unidades ou nos cálculos. | Non chega a solucións válidas en problemas de medida, nin empregando estratexias coñecidas con apoio directo. |
| CA2.4 [OBX2] Demostrar a corrección matemática das solucións dun problema e a súa coherencia no contexto exposto. | Verifica de forma autónoma que a solución é matematicamente correcta e coherente co contexto, revisando o proceso completo. | Comproba a solución con orientación do docente, mais non detecta sempre erros de coherencia co contexto do problema. | Non revisa nin valida as solucións obtidas, nin coa guía do docente, e non detecta incoherencias evidentes. |
| CA2.5 [OBX5] Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos aplicando coñecementos e experiencias propios. | Establece de forma autónoma conexións entre elementos matemáticos relacionados coa medida, aplicando coñecementos previos de xeito pertinente. | Relaciona algúns elementos matemáticos cando o docente proporciona pistas, mais non consolida a conexión de forma xeral. | Non establece conexións entre elementos matemáticos vinculados á medida, nin con exemplos ou apoio explícito. |
| CA2.6 [OBX5] Interpretar situacións en contextos diversos recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | Recoñece e explica de forma autónoma como se aplica o sentido da medida en situacións reais e contextos variados. | Identifica algunhas situacións cotiás relacionadas coa medida con axuda do docente, mais non transfiere este recoñecemento a novos contextos. | Non relaciona os contidos de medida con situacións da vida real, nin coa orientación do docente. |
| CA2.7 [OBX6] Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | Identifica e usa de forma autónoma o vocabulario de medida en contextos cotiáns e en distintos formatos, demostrando comprensión da mensaxe. | Recoñece algúns termos de medida en textos ou imaxes cotiáns con apoio, aínda que o vocabulario é limitado ou impreciso. | Non identifica nin comprende a linguaxe matemática de medida en contextos da vida cotiá, nin con axuda do docente. |
| CA2.8 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con orden e autonomía os pasos e resultados en problemas de medida, usando linguaxe matemática apropiada en distintos formatos. | Describe algúns pasos do proceso en problemas de medida con apoio do docente, mais a explicación é incompleta ou pouco precisa. | Non logra explicar o proceso de resolución nin os resultados en contextos de medida, mesmo con orientación directa. |
Bloque 3 · Sentido espacial
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA3.1 [OBX8] Traballar en equipo activa e respectuosamente comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | Colabora de forma activa e respectuosa, comunícase con asertividade e resolve conflitos de xeito pacífico e autónomo dentro do equipo. | Participa no traballo en equipo con recordatorio do docente, mais non sempre respecta as opinións alleas nin resolve conflitos sen mediación. | Non participa de forma respectuosa no equipo e necesita intervención constante do docente para evitar ou resolver conflitos. |
| CA3.2 [OBX1] Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | Elabora de forma autónoma esquemas ou diagramas espaciais pertinentes que contribúen eficazmente á resolución da situación. | Produce representacións espaciais básicas (plantas, vistas, croquis) con orientación, mais non sempre reflicten a realidade con precisión. | Non é capaz de representar mediante esquemas ou diagramas información espacial, nin con apoio directo do docente. |
| CA3.3 [OBX2] Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | Compara de forma autónoma distintas estratexias de resolución en problemas espaciais, identificando a máis adecuada para cada caso. | Recoñece máis dunha estratexia en problemas espaciais con axuda, aínda que a comparación carece de argumentos claros. | Non distingue nin compara estratexias para resolver problemas de sentido espacial, nin con pautas do docente. |
| CA3.4 [OBX4] Automatizar situacións sinxelas da vida cotiá que se realicen paso a paso ou sigan unha rutina utilizando de forma pautada principios básicos do pensamento computacional. | Descompón e automatiza situacións espaciais sinxelas paso a paso, aplicando principios do pensamento computacional de forma autónoma. | Identifica os pasos dunha rutina espacial sinxela con orientación do docente, mais non sempre os ordena nin os executa correctamente. | Non é capaz de descompor nin automatizar rutinas espaciais sinxelas, nin con indicacións explícitas do docente. |
| CA3.5 [OBX5] Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos aplicando coñecementos e experiencias propios. | Establece conexións de forma autónoma entre elementos xeométricos e outros contidos matemáticos, baseándose en coñecementos previos. | Relaciona algúns elementos xeométricos con outros contidos matemáticos cando o docente facilita exemplos, mais a conexión non é sistemática. | Non establece conexións entre os elementos do sentido espacial e outros contidos matemáticos, nin con axuda directa. |
| CA3.6 [OBX5] Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | Recoñece e explica de forma autónoma a presenza da xeometría e o espazo en situacións diversas da vida cotiá. | Identifica algunhas situacións reais relacionadas co sentido espacial con axuda do docente, mais a transferencia a novos contextos é limitada. | Non relaciona os contidos do sentido espacial con situacións cotiás, nin coa guía do docente. |
| CA3.7 [OBX6] Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo un vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | Identifica e usa de forma autónoma o vocabulario espacial e xeométrico en distintos formatos cotiáns, demostrando comprensión do significado. | Recoñece algúns termos xeométricos en textos ou imaxes con apoio, mais o vocabulario é limitado ou emprégase de forma imprecisa. | Non identifica nin comprende a linguaxe matemática do sentido espacial en contextos cotiáns, nin con orientación do docente. |
| CA3.8 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con precisión e autonomía os pasos e resultados en problemas espaciais, usando linguaxe xeométrica apropiada en formatos variados. | Describe parcialmente o proceso en problemas espaciais con apoio, empregando vocabulario básico de xeito irregular ou impreciso. | Non logra explicar procesos nin resultados en contextos de sentido espacial, mesmo con andamiaxe explícita do docente. |
Bloque 4 · Sentido alxébrico e pensamento computacional
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA4.1 [OBX7] Identificar as emocións propias ao abordar novos retos matemáticos, pedindo axuda só cando sexa necesario e desenvolvendo así a autoconfianza. | Recoñece as propias emocións ante novos retos alxébricos, xestiona a frustración e pide axuda de forma axeitada e só cando é necesario. | Identifica algunhas emocións ante retos matemáticos con axuda do docente, mais pide apoio con máis frecuencia do necesario ou non o solicita cando o precisa. | Non recoñece as propias emocións ante os retos matemáticos e non regula a demanda de axuda de forma funcional. |
| CA4.2 [OBX1] Producir representacións matemáticas, a través de esquemas ou diagramas, que axuden na resolución dunha situación problematizada. | Elabora de forma autónoma esquemas ou diagramas alxébricos que organizan a información e facilitan a resolución de situacións problematizadas. | Produce representacións básicas do problema con orientación, aínda que non sempre recollen todos os datos ou as relacións relevantes. | Non é capaz de representar mediante esquemas ou diagramas a información alxébrica dun problema, nin con apoio explícito. |
| CA4.3 [OBX2] Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | Compara de forma autónoma distintas estratexias de resolución en contextos alxébricos, identificando vantaxes e desvantaxes de cada unha. | Recoñece diferentes estratexias con orientación do docente, aínda que a comparación é superficial ou incompleta. | Non distingue nin compara estratexias para resolver problemas alxébricos, nin con pautas explícitas do docente. |
| CA4.4 [OBX2] Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | Aplica de forma autónoma estratexias coñecidas para obter solucións correctas en problemas alxébricos, verificando os resultados. | Obtén solucións parciais ou con erros en problemas alxébricos usando estratexias coñecidas con certa axuda do docente. | Non logra obter solucións válidas en problemas alxébricos, nin aplicando estratexias coñecidas con apoio directo. |
| CA4.5 [OBX3] Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | Investiga e analiza de forma autónoma patróns e relacións alxébricas, formulando e verificando conxecturas sinxelas con rigor. | Detecta algún patrón ou relación alxébrica cando o docente orienta a investigación, mais non completa a análise de forma independente. | Non identifica patróns nin relacións en contextos alxébricos sinxelos, incluso con pautas detalladas do docente. |
| CA4.6 [OBX4] Automatizar situacións sinxelas da vida cotiá que se realicen paso a paso ou sigan unha rutina utilizando de forma pautada principios básicos do pensamento computacional. | Descompón e automatiza situacións cotiás paso a paso aplicando principios do pensamento computacional de forma autónoma e ordenada. | Segue os pasos dunha rutina sinxela con orientación do docente, mais non sempre os ordena correctamente nin os aplica a novos contextos. | Non descompón nin automatiza rutinas sinxelas paso a paso, nin con indicacións explícitas do docente. |
| CA4.7 [OBX4] Empregar ferramentas tecnolóxicas adecuadas no proceso de resolución de problemas. | Selecciona e usa ferramentas tecnolóxicas de forma autónoma e axeitada en contextos alxébricos e computacionais. | Usa ferramentas tecnolóxicas con orientación do docente en tarefas alxébricas, sen sempre seleccionar a máis adecuada para cada situación. | Non emprega ferramentas tecnolóxicas de forma funcional en problemas alxébricos, nin con instrucción directa do docente. |
| CA4.8 [OBX5] Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos, aplicando coñecementos e experiencias propios. | Establece de forma autónoma conexións entre o pensamento alxébrico e outros contidos matemáticos, aplicando coñecementos previos pertinentes. | Relaciona algúns elementos alxébricos con outros contidos cando o docente facilita a comparación, mais non o fai de forma sistemática. | Non establece conexións entre o sentido alxébrico e outros contidos matemáticos, nin con apoio do docente. |
| CA4.9 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con claridade e autonomía os procesos alxébricos e computacionais usando linguaxe matemática apropiada en formatos distintos. | Describe algúns pasos do proceso con apoio do docente, mais a explicación é incompleta ou emprega vocabulario alxébrico de forma imprecisa. | Non logra explicar procesos nin resultados en contextos alxébricos ou computacionais, mesmo con andamiaxe explícita. |
Bloque 5 · Sentido estocástico
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA5.1 [OBX8] Traballar en equipo activa e respectuosamente comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | Participa activa e respectuosamente no equipo, comunícase con asertividade e resolve conflitos de xeito pacífico e autónomo. | Traballa en equipo con recordatorio do docente, mais non sempre respecta as opinións alleas nin actúa con autonomía ante os conflitos. | Non participa de forma respectuosa e construtiva no equipo e require intervención continua do docente para manter a convivencia. |
| CA5.2 [OBX1] Interpretar, de forma verbal ou gráfica, problemas da vida cotiá, comprendendo as preguntas formuladas a través de diferentes estratexias ou ferramentas, incluídas as tecnolóxicas. | Interpreta de forma autónoma problemas estocásticos cotiáns en formatos verbais e gráficos, identificando correctamente o que se lle pregunta. | Comprende parcialmente o enunciado de problemas de estatística ou probabilidade con axuda, mais non sempre identifica todos os datos relevantes. | Non é capaz de interpretar problemas estocásticos básicos, nin con estratexias ou ferramentas de apoio. |
| CA5.3 [OBX2] Comparar entre diferentes estratexias para resolver un problema de forma pautada. | Compara de forma autónoma diferentes estratexias de resolución en problemas estocásticos, seleccionando a máis axeitada con argumentos. | Identifica máis dunha estratexia en problemas de probabilidade ou estatística con orientación, aínda que a comparación é pouco detallada. | Non distingue nin compara estratexias para resolver problemas estocásticos, nin con pautas do docente. |
| CA5.4 [OBX2] Obter posibles solucións dun problema seguindo algunha estratexia coñecida. | Obtén solucións correctas a problemas estocásticos de forma autónoma, aplicando estratexias coñecidas e verificando a coherencia dos resultados. | Chega a solucións parciais ou con erros en problemas de estatística ou probabilidade empregando estratexias coñecidas con axuda puntual. | Non logra resolver problemas estocásticos sinxelos, nin empregando estratexias coñecidas con apoio directo do docente. |
| CA5.5 [OBX3] Dar exemplos de problemas sobre situacións cotiás que se resolven matematicamente. | Formula de forma autónoma exemplos propios de situacións cotiás que implican probabilidade ou estatística e que se resolven matematicamente. | Propón algún exemplo de problema cotiá relacionado co azar ou os datos con axuda do docente, mais os exemplos son pouco variados ou imprecisos. | Non é capaz de identificar nin formular exemplos de situacións cotiás que se resolvan con contidos estocásticos, nin con orientación. |
| CA5.6 [OBX5] Interpretar situacións en contextos diversos recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | Recoñece e explica de forma autónoma como a estatística e a probabilidade están presentes en situacións diversas da vida cotiá. | Identifica algunhas situacións cotiás vinculadas ao azar ou aos datos con axuda do docente, mais non transfiere facilmente o recoñecemento a novos contextos. | Non relaciona os contidos do sentido estocástico con situacións da vida real, nin coa guía explícita do docente. |
| CA5.7 [OBX6] Recoñecer a linguaxe matemática sinxela presente na vida cotiá en diferentes formatos, adquirindo vocabulario específico básico e mostrando a comprensión da mensaxe. | Identifica e usa de forma autónoma o vocabulario estocástico básico en distintos formatos cotiáns, demostrando comprensión da mensaxe. | Recoñece algúns termos de probabilidade ou estatística en textos ou gráficas con apoio, mais o vocabulario é limitado ou emprégase de forma imprecisa. | Non identifica nin comprende a linguaxe estocástica en contextos cotiáns, nin con orientación do docente. |
| CA5.8 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con claridade e autonomía os procesos e resultados en problemas de estatística ou probabilidade usando linguaxe matemática apropiada. | Describe parcialmente o proceso de resolución en problemas estocásticos con apoio do docente, empregando vocabulario básico de xeito irregular. | Non logra explicar procesos nin resultados en contextos estocásticos, mesmo con andamiaxe explícita do docente. |
Bloque 6 · Sentido socioemocional
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA6.1 [OBX7] Identificar as emocións propias ao abordar novos retos matemáticos, pedindo axuda só cando sexa necesario e desenvolvendo así a autoconfianza. | Identifica e nomea as propias emocións ante retos matemáticos, xestiona a incerteza con autonomía e pide axuda de forma axeitada e proporcionada. | Recoñece algunhas emocións ante retos matemáticos con apoio do docente, mais non regula de forma consistente a demanda de axuda nin a autoconfianza. | Non identifica as propias emocións ante as matemáticas nin regula a necesidade de axuda, dependendo continuamente do docente. |
| CA6.2 [OBX7] Mostrar actitudes positivas ante novos retos matemáticos, tales como o esforzo e a flexibilidade, valorando o erro como unha oportunidade de aprendizaxe. | Afronta novos retos matemáticos con esforzo e flexibilidade de forma habitual e autónoma, integrando o erro como parte natural da aprendizaxe. | Mostra actitudes positivas ante os retos con recordatorio ou reforzo do docente, mais a aceptación do erro e a persistencia son inconsistentes. | Non amosa esforzo nin flexibilidade ante os retos matemáticos e non acepta o erro como oportunidade de mellora, nin con apoio do docente. |
| CA6.3 [OBX8] Traballar en equipo activa e respectuosamente, comunicándose adecuadamente, respectando a diversidade do grupo e establecendo relacións saudables baseadas no respecto, a igualdade e a resolución pacífica de conflitos. | Colabora de xeito activo e respectuoso, comunícase con asertividade e xestiona os conflitos de forma pacífica e autónoma en todo tipo de agrupamentos. | Traballa en equipo con certa participación, mais necesita recordatorios para respectar as opinións alleas ou para resolver conflitos sen mediación. | Non participa de forma respectuosa no traballo en equipo e require intervención constante do docente para manter relacións saudables. |
| CA6.4 [OBX8] Participar na repartición de tarefas, asumindo e respectando as responsabilidades individuais asignadas e empregando estratexias cooperativas sinxelas de traballo en equipo dirixidas á consecución de obxectivos compartidos. | Asume e cumpre con responsabilidade a tarefa asignada dentro do equipo e emprega estratexias cooperativas de forma autónoma para lograr o obxectivo común. | Participa na repartición de tarefas con recordatorio do docente e cumpre parcialmente as súas responsabilidades, precisando supervisión frecuente. | Non asume as responsabilidades asignadas no equipo nin colabora de forma construtiva, mesmo coa supervisión directa do docente. |
| CA6.5 [OBX3] Analizar conxecturas matemáticas sinxelas investigando patróns, propiedades e relacións de forma pautada. | Analiza conxecturas matemáticas sinxelas de forma autónoma, detectando patróns e verificando relacións con argumentos propios. | Identifica algún patrón ou relación cando o docente orienta a investigación, mais non completa a análise de xeito independente. | Non recoñece patróns nin relacións en conxecturas matemáticas sinxelas, incluso con pautas detalladas do docente. |
| CA6.6 [OBX5] Realizar conexións entre os diferentes elementos matemáticos, aplicando coñecementos e experiencias propios. | Establece de forma autónoma conexións entre os diferentes contidos matemáticos traballados, mobilizando coñecementos previos de xeito pertinente. | Relaciona algúns contidos matemáticos entre si cando o docente facilita a comparación, mais non o fai de forma sistemática nin espontánea. | Non establece conexións entre os diferentes contidos matemáticos, nin con apoio ou exemplos do docente. |
| CA6.7 [OBX5] Interpretar situacións en contextos diversos, recoñecendo as conexións entre as matemáticas e a vida cotiá. | Recoñece e explica de forma autónoma cómo as matemáticas están presentes en situacións diversas da vida cotiá, transferindo este recoñecemento a novos contextos. | Identifica algunhas conexións entre as matemáticas e a vida cotiá con apoio do docente, mais a transferencia a situacións novas é limitada. | Non relaciona as matemáticas con situacións da vida real, nin coa orientación explícita do docente. |
| CA6.8 [OBX6] Explicar os procesos e ideas matemáticas, os pasos seguidos na resolución dun problema ou os resultados obtidos utilizando unha linguaxe matemática sinxela en diferentes formatos. | Explica con claridade, orde e autonomía os procesos matemáticos e os resultados usando linguaxe matemática apropiada en distintos formatos e situacións. | Describe algúns pasos do proceso matemático con apoio do docente, mais a explicación é incompleta ou o vocabulario empregado é pouco preciso. | Non logra explicar procesos nin resultados matemáticos de forma comprensible, mesmo con orientación e andamiaxe explícita do docente. |
Ciencias Sociais
Bloque 1 · Ciencia e tecnoloxía
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA1.1 Utilizar dispositivos e recursos dixitais, de acordo coas necesidades do contexto educativo, de forma segura, buscando información, comunicándose e traballando de forma individual e en equipo, reelaborando e creando contidos dixitais sinxelos. | Usa dispositivos e recursos dixitais de forma segura e autónoma: busca información, traballa en equipo e crea contidos dixitais sinxelos adaptados á tarefa. | Usa recursos dixitais con apoio puntual: accede á información e crea contidos básicos, pero precisa orientación para garantir a seguridade ou o traballo colaborativo. | Ten dificultades para usar dispositivos ou recursos dixitais de forma segura, incluso con axuda; non consegue buscar información nin crear contidos sinxelos. |
| CA1.2 Formular preguntas e realizar predicións razoadas, demostrando curiosidade polo medio natural, social e cultural próximo. | Formula preguntas pertinentes e predicións razoadas sobre o medio próximo de forma autónoma, mostrando curiosidade e interese pola indagación. | Formula algunha pregunta ou predición con axuda do docente; a curiosidade está presente pero non sempre consegue articular hipóteses razoadas por si só. | Non formula preguntas nin predicións propias sobre o medio, mesmo con orientación; mostra escaso interese polo proceso de indagación. |
| CA1.3 Buscar e seleccionar información, de diferentes fontes seguras e fiables utilizándoa en investigacións relacionadas co medio natural, social e cultural e adquirindo léxico científico básico. | Busca e selecciona información en fontes seguras e fiables de forma autónoma, utilízaa nas súas investigacións e emprega léxico científico básico con corrección. | Busca información con orientación e usa fontes adecuadas, pero ten dificultades para seleccionar o máis relevante ou para incorporar o léxico científico de forma consistente. | Non é quen de buscar nin seleccionar información de fontes fiables, mesmo con apoio; non emprega léxico científico básico nas súas producións. |
| CA1.4 Realizar experimentos guiados utilizando diferentes técnicas de indagación e modelos, empregando de forma segura instrumentos e dispositivos, realizando observacións e medicións precisas e rexistrándoas correctamente. | Realiza experimentos guiados de forma segura e precisa: aplica técnicas de indagación, usa os instrumentos correctamente e rexistra observacións e medicións sen erros relevantes. | Participa nos experimentos guiados con apoio; usa os instrumentos de forma básica pero comete erros nas medicións ou no rexistro dos datos. | Non consegue realizar experimentos guiados de forma segura nin rexistrar observacións, incluso coa supervisión directa do docente. |
| CA1.5 Realizar actividades no contexto da comunidade escolar, asumindo responsabilidades e establecendo acordos de forma dialogada e democrática e empregando unha linguaxe inclusiva e non violenta. | Participa nas actividades escolares asumindo responsabilidades, chega a acordos mediante o diálogo e usa de forma habitual unha linguaxe inclusiva e non violenta. | Participa nas actividades e asume algunha responsabilidade, pero precisa recordatorios para manter o diálogo democrático ou para empregar linguaxe inclusiva. | Ten dificultades para asumir responsabilidades ou para chegar a acordos de forma dialogada; usa linguaxe pouco inclusiva incluso con intervención do docente. |
Bloque 2 · O mundo e o desenvolvemento sostible
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA2.1 Identificar as características, a organización e as propiedades dos elementos do medio natural, social e cultural a través de metodoloxías de indagación e utilizando as ferramentas e os procesos adecuados. | Identifica de forma autónoma as características e a organización dos elementos do medio natural, social e cultural, aplicando metodoloxías de indagación e ferramentas adecuadas. | Identifica algunhas características dos elementos do medio con apoio; utiliza as ferramentas de indagación de forma parcial ou con orientación. | Non identifica as características nin a organización dos elementos do medio, mesmo con axuda; non aplica metodoloxías de indagación de forma funcional. |
| CA2.2 Identificar conexións sinxelas entre diferentes elementos do medio natural, social e cultural, mostrando comprensión das relacións que se establecen. | Identifica e explica conexións sinxelas entre elementos do medio natural, social e cultural de forma autónoma, demostrando comprensión das relacións. | Recoñece algunha conexión entre elementos do medio con axuda, pero non sempre é quen de explicar as relacións que se establecen. | Non identifica conexións entre elementos do medio, mesmo cando se lle proporcionan exemplos ou apoio directo. |
| CA2.3 Identificar problemas ecosociais, propoñer posibles solucións e poñer en práctica estilos de vida sustentable, recoñecendo comportamentos respectuosos de coidado, corresponsabilidade e protección da contorna e de uso sustentable dos recursos naturais, e expresando os cambios positivos e negativos causados no medio pola acción humana. | Identifica problemas ecosociais, propón solucións razoadas e pon en práctica hábitos sustentables de forma autónoma; recoñece e explica os cambios positivos e negativos da acción humana no medio. | Identifica algún problema ecosocial con orientación e nomea solucións básicas; comprende a idea de sustentabilidade pero non a aplica de forma consistente nin razona os impactos humanos con claridade. | Non identifica problemas ecosociais nin propón solucións, mesmo con apoio; non distingue entre comportamentos sostibles e non sostibles na vida cotiá. |
Bloque 3 · Vivir en sociedade
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA3.1 Analizar a importancia demográfica, cultural e económica das migracións na actualidade, valorando con respecto e empatía a achega da diversidade cultural ao benestar individual e colectivo. | Analiza a importancia das migracións nos ámbitos demográfico, cultural e económico, e valora con empatía e respecto a diversidade cultural como fonte de benestar colectivo. | Recoñece algunhas causas ou consecuencias das migracións con axuda, pero a valoración da diversidade cultural é superficial ou require reforzamento do docente. | Non identifica a importancia das migracións nin mostra comprensión ou empatía pola diversidade cultural, mesmo con orientación explícita. |
| CA3.2 Valorar positivamente as accións que fomentan a igualdade de xénero e as condutas non sexistas, recoñecendo modelos positivos ao longo da historia. | Valora de forma autónoma e argumentada as accións que promoven a igualdade de xénero e identifica modelos positivos na historia, rexeitando condutas sexistas. | Recoñece con apoio algunhas accións a favor da igualdade de xénero, pero a argumentación é escasa ou non identifica modelos históricos de forma consistente. | Non valora nin identifica accións ou modelos relacionados coa igualdade de xénero, incluso cando se lle proporcionan exemplos concretos. |
| CA3.3 Coñecer os principais órganos de goberno e as funcións de diversas administracións e servizos públicos, valorando a importancia da súa xestión para a seguridade integral cidadá e a participación democrática. | Identifica e explica de forma autónoma os principais órganos de goberno e servizos públicos, e valora a súa importancia para a seguridade cidadá e a participación democrática. | Nomea algúns órganos de goberno ou servizos públicos con apoio, pero confunde as súas funcións ou non relaciona a súa xestión coa participación democrática. | Non identifica os órganos de goberno nin os servizos públicos básicos, incluso con axuda; non comprende a súa función na vida democrática. |
| CA3.4 Interiorizar normas básicas para a convivencia no uso dos espazos públicos como peóns ou como usuarios dos medios de locomoción, identificando os sinais de tráfico e tomando conciencia da importancia dunha mobilidade segura, saudable e sustentable tanto para as persoas como para o planeta. | Aplica de forma habitual as normas de convivencia nos espazos públicos, identifica os sinais de tráfico e argumenta a importancia dunha mobilidade segura e sustentable. | Coñece algunhas normas básicas de tráfico e espazos públicos con apoio, pero non as aplica de forma consistente nin relaciona a mobilidade co benestar do planeta. | Non aplica as normas básicas de convivencia viaria nin identifica os sinais de tráfico elementais, mesmo con orientación directa. |
Bloque 4 · Leccións do pasado
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA4.1 Protexer o patrimonio natural e cultural e valoralo como un ben común, adoptando condutas respectuosas para o seu gozo e propoñendo accións para a súa conservación e mellora. | Valora o patrimonio natural e cultural como ben común, adopta condutas respectuosas de forma autónoma e propón accións concretas para a súa conservación e mellora. | Recoñece a importancia do patrimonio con apoio e mostra actitudes respectuosas básicas, pero non propón accións de conservación de forma autónoma. | Non valora o patrimonio como ben común nin adopta condutas respectuosas cara a el, incluso con recordatorios do docente. |
| CA4.2 Identificar feitos da contorna social e cultural desde a Prehistoria ata a Idade Antiga, empregando as nocións de causalidade, simultaneidade e sucesión. | Identifica feitos históricos desde a Prehistoria ata a Idade Antiga e explica de forma autónoma relacións de causalidade, simultaneidade e sucesión entre eles. | Identifica algúns feitos históricos básicos con apoio, pero ten dificultades para aplicar as nocións de causalidade, simultaneidade ou sucesión de forma correcta. | Non identifica feitos históricos do período traballado nin emprega as nocións temporais de causalidade e sucesión, mesmo con axuda. |
| CA4.3 Coñecer persoas, grupos sociais relevantes e formas de vida das sociedades desde a Prehistoria ata a Idade Antiga, incorporando a perspectiva de xénero. | Describe de forma autónoma persoas, grupos sociais e formas de vida desde a Prehistoria ata a Idade Antiga, incorporando a perspectiva de xénero na análise das sociedades. | Nomea algúns grupos sociais ou formas de vida do período con apoio, pero a perspectiva de xénero é escasa ou non aparece de forma espontánea. | Non identifica persoas nin grupos sociais relevantes do período histórico traballado, incluso con axuda; non incorpora a perspectiva de xénero. |
Ciencias da Natureza
Bloque 1 · Cultura científica
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA1.1 [OBX1] Formular preguntas e realizar predicións razoadas sobre obxectos, feitos e fenómenos do medio natural a través da observación. | Formula preguntas investigables e predí resultados con argumentos baseados no que observa, de forma autónoma e habitual. | Formula preguntas ou predicións coa guía do docente, pero aínda lle custa xustificalas a partir da observación. | Non formula preguntas investigables nin realiza predicións coherentes aínda que se lle ofreza apoio. |
| CA1.2 [OBX1] Buscar e seleccionar información, de diferentes fontes seguras e fiables, adquirindo léxico científico básico e utilizándoa en investigacións relacionadas co medio natural. | Busca información en fontes variadas e fiables, selecciona o que é relevante e emprega de forma habitual léxico científico básico nas súas investigacións. | Localiza información con orientación do docente, pero ten dificultades para discriminar fontes fiables ou para incorporar o vocabulario científico adecuado. | Non é capaz de buscar nin seleccionar información útil, e non utiliza léxico científico básico mesmo con apoio continuado. |
| CA1.3 [OBX1] Realizar experimentos guiados, de forma individual ou en equipo, utilizando diferentes técnicas de indagación e instrumentos de forma segura; realizar observacións e medicións precisas, rexistrando os datos correctamente. | Realiza experimentos guiados con autonomía, manexa os instrumentos con seguridade e rexistra con precisión as observacións e medicións obtidas. | Participa nos experimentos con axuda puntual, pero comete erros nas medicións ou no rexistro de datos e precisa recordatorios de seguridade. | Non segue os pasos do experimento con coherencia, realiza medicións moi imprecisas e non rexistra os datos mesmo con acompañamento constante. |
| CA1.4 [OBX1] Comunicar os resultados das investigacións a través de diferentes formatos, comparando os resultados obtidos coas predicións realizadas. | Presenta os resultados de forma clara en distintos formatos e reflexiona de maneira autónoma sobre se coinciden coas súas predicións iniciais. | Comunica os resultados con apoio do docente ou só nun formato, e compara predicións e resultados de modo superficial. | Non é quen de presentar os resultados de forma organizada nin estabelece ningunha relación entre o que predixo e o que obtivo. |
Bloque 2 · A vida no noso planeta
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA2.1 [OBX2] Coñecer a morfoloxía externa e interna do corpo, identificando os aparellos e órganos implicados na realización das funcións vitais. | Identifica e nombra con precisión os principais aparellos e órganos do corpo humano, relacionándoos de forma autónoma coa función vital correspondente. | Recoñece algúns aparellos e órganos coa axuda de esquemas ou preguntas do docente, pero confunde ou omite partes relevantes. | Non identifica os aparellos e órganos básicos do corpo humano nin os asocia ás súas funcións vitais aínda con apoio visual. |
| CA2.2 [OBX2] Adoptar hábitos de vida saudables valorando a importancia dunha alimentación variada, equilibrada e sustentable, o exercicio físico, o contacto coa natureza, o descanso, a hixiene, o uso adecuado das novas tecnoloxías e a prevención de accidentes e enfermidades. | Argumenta e pon en práctica de forma habitual hábitos saudables variados —alimentación, exercicio, descanso, hixiene e uso responsable da tecnoloxía— valorando o seu impacto no benestar. | Recoñece a importancia dos hábitos saudables e algúns os practica, pero non sempre é coherente ou necesita recordatorios para aplicar o que sabe. | Non identifica os principais hábitos de vida saudable nin mostra disposición a adoptalos aínda tras traballalo na aula. |
| CA2.3 [OBX2] Identificar actitudes que fomenten o benestar emocional e social, xestionando as emocións propias e respectando as dos demais, mostrando empatía e establecendo relacións afectivas saudables. | Recoñece e xestiona as súas emocións de forma autónoma, mostra empatía cara ás dos demais e mantén relacións afectivas respectuosas de maneira habitual. | Identifica as emocións propias e alleas coa orientación do docente, pero ten dificultades para xestionalas ou para actuar con empatía en situacións conflitivas. | Non identifica nin xestiona as súas emocións básicas e non mostra empatía cara aos demais aínda con apoio continuado. |
Bloque 3 · Materia, forzas e enerxía
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA3.1 [OBX3] Identificar as características, a organización e as propiedades dos elementos do medio natural a través de metodoloxías de indagación utilizando as ferramentas e os procesos adecuados. | Describe de forma autónoma as características e propiedades dos elementos naturais utilizando as ferramentas e procesos de indagación adecuados. | Identifica algunhas características dos elementos naturais con axuda, pero emprega as ferramentas ou o vocabulario de forma incompleta. | Non aplica metodoloxías de indagación nin identifica propiedades dos elementos naturais mesmo cando se lle guía paso a paso. |
| CA3.2 [OBX3] Recoñecer a través de pequenas investigacións diferentes formas de produción da calor e os seus efectos sobre os corpos. | Recoñece e explica de forma autónoma distintas fontes de calor e describe con precisión os efectos que produce sobre os materiais investigados. | Identifica algunha fonte de calor e algún efecto coa guía do docente, pero non establece relacións completas nin as explica con rigor. | Non recoñece fontes de calor nin os seus efectos nos corpos aínda despois de realizar as experiencias de aula con apoio. |
| CA3.3 [OBX4] Analizar os efectos das forzas sobre determinados obxectos de uso común realizando experiencias sinxelas e pequenas investigacións con máquinas e aparellos. | Realiza as experiencias con autonomía, analiza os efectos das forzas sobre os obxectos e extrae conclusións razoadas das investigacións con máquinas e aparellos. | Participa nas experiencias con apoio e describe algún efecto das forzas, pero precisa orientación para relacionar os resultados coas causas. | Non identifica os efectos das forzas sobre os obxectos nin extrae conclusións das experiencias realizadas, mesmo con acompañamento constante. |
| CA3.4 [OBX4] Identificar problemas ecosociais, propoñer posibles solucións e poñer en práctica hábitos de vida sustentable, recoñecendo comportamentos respectuosos de coidado e protección da contorna e uso sustentable dos recursos naturais, e expresando os cambios positivos e negativos causados no medio pola acción humana. | Identifica problemas ecosociais do seu contorno, propón solucións viables e practica hábitos sustentables de forma habitual, argumentando os efectos positivos e negativos da acción humana no medio. | Recoñece algúns problemas ecosociais e propón algunha solución con axuda, pero non sempre relaciona a acción humana cos cambios no medio nin aplica hábitos sustentables de forma coherente. | Non identifica problemas ecosociais relevantes nin propón solucións, e non manifesta comportamentos respectuosos co medio aínda despois de traballalos na aula. |
Bloque 4 · Tecnoloxía e dixitalización
| Criterio de avaliación | Adquirido / logrado | En proceso | Non adquirido |
|---|---|---|---|
| CA4.1 [OBX5] Utilizar dispositivos e recursos dixitais, de acordo coas necesidades do contexto educativo e de forma segura, buscando información, comunicándose e traballando de forma individual e en equipo, reelaborando e creando contidos dixitais sinxelos. | Usa dispositivos e recursos dixitais con autonomía e seguridade para buscar información, colaborar e crear contidos dixitais sinxelos axustados á tarefa educativa. | Manexo os dispositivos con orientación do docente, pero ten dificultades para seleccionar o recurso adecuado, navegar con seguridade ou elaborar contido dixital de forma independente. | Non utiliza os dispositivos dixitais de forma funcional nin segura mesmo cando se lle acompaña paso a paso na tarefa. |
| CA4.2 [OBX6] Construír en equipo un produto final sinxelo que dea solución a un problema de deseño, propoñendo posibles solucións, probando diferentes prototipos e utilizando de forma segura as ferramentas, técnicas e materiais adecuados. | Participa activamente na construción do produto final, propón solucións, proba prototipos e utiliza con seguridade e criterio os materiais e ferramentas adecuados. | Colabora na construción con apoio do docente ou dos compañeiros, pero ten dificultades para propoñer solucións propias ou para manexar con autonomía os materiais e ferramentas. | Non participa de forma efectiva na construción do produto nin propón solucións ao problema de deseño aínda con orientación continuada. |
| CA4.3 [OBX6] Presentar o produto final dos proxectos de deseño en diferentes formatos e explicando os pasos seguidos. | Presenta o produto final de forma clara en diferentes formatos e explica con orde e detalle os pasos seguidos durante o proxecto. | Presenta o produto coa axuda do grupo ou do docente, pero a explicación dos pasos é incompleta ou desordenada. | Non é quen de presentar o produto final nin de explicar o proceso seguido aínda con apoio directo. |
| CA4.4 [OBX6] Resolver, de forma guiada, problemas sinxelos de programación, modificando algoritmos de acordo con principios básicos do pensamento computacional. | Resolve de forma guiada problemas sinxelos de programación, modifica algoritmos con criterio e aplica principios básicos do pensamento computacional de forma autónoma dentro da actividade. | Resolve os problemas de programación con axuda frecuente do docente e modifica os algoritmos de forma mecánica sen comprender sempre o efecto dos cambios. | Non resolve os problemas de programación nin modifica os algoritmos propostos aínda coa guía paso a paso do docente. |
| CA4.5 [OBX6] Participar en diversas tarefas en equipo, desenvolvendo distintos roles que favorezan o obxectivo final dun proxecto e respectando as normas básicas de convivencia. | Participa activamente en distintos roles do equipo, contribuíndo ao obxectivo do proxecto e respectando de forma habitual as normas de convivencia. | Participa nas tarefas de equipo pero tende a asumir sempre o mesmo rol, ou require recordatorios para respectar as normas de convivencia e o traballo dos compañeiros. | Non colabora de forma efectiva no equipo nin respecta as normas básicas de convivencia aínda con intervención continua do docente. |
Fontes e notas
Documentos de referencia
- Decreto 155/2022, do 15 de setembro, polo que se establecen a ordenación e o currículo da educación primaria na Comunidade Autónoma de Galicia. DOG núm. 183, 26 de setembro de 2022.
- Guía LOMLOE de Primaria da Consellería de Cultura, Educación, FP e Universidades (Xunta de Galicia): documentos de currículo por área e curso. Fonte directa dos obxectivos e criterios de 4.º reproducidos neste documento.
- Real Decreto 157/2022, do 1 de marzo, polo que se establecen a ordenación e as ensinanzas mínimas da educación primaria.
Notas
- Os obxectivos de área e os criterios de avaliación reprodúcense literalmente do currículo de 4.º curso (final do 2.º ciclo).
- Os indicadores de logro graduados son unha proposta de adaptación ao desenvolvemento cognitivo de 9-10 anos, sen carácter oficial.
- As etiquetas tipo CA1.4 ligan cada indicador co criterio de avaliación correspondente da mesma área.
Documento de traballo. Xuño de 2026. Centro: CEIP Coirón (Dena). Autoría: Brais Prados González.